
بخش ۱: شروع کنید#
مقدمه#
مذاکره گفتوگویی رسمی با هدف رسیدن به توافق میان دو یا چند گروه است. مذاکرهها اغلب با مصالحه (کوتاه آمدن) همراهاند تا به توافقی برسند که رضایت همهٔ طرفها را جلب کند. توانایی مذاکرهٔ موفق، کارایی شما را افزایش میدهد، به شما در رسیدن به هدفهای فردی یا سازمانی کمک میکند و در ساختن و حفظ روابط یاریرسان است.
در این پروژه، با سبکهای گوناگون مذاکره آشنا میشوید تا هر یک را در جای مناسب به کار ببرید. همچنین میآموزید چگونه در گفتوگوهای سودمند برای دو طرف شرکت کنید، نقاط مشترک را بیابید و بسازید، توافق میان طرفین را تقویت کنید و در طول مذاکره آرامش و متانت حرفهای خود را حفظ کنید.
تکلیف شما
- هدف
- هدف از این پروژه، یادگیری انواع گوناگون مذاکره و راهبردهایی است که هنگام مذاکره میتوان به کار برد.
- نمای کلی
- سخنرانیای ۵ تا ۷ دقیقهای دربارهٔ یکی از مذاکرههای گذشته یا آیندهٔ زندگی خود تدوین کنید؛ مذاکرهای که در آن شرکت داشتهاید یا قرار است شرکت کنید. میتوانید راهبردهایی را که به کار بردهاید یا راهبردهایی را که به باورتان در آینده بیشترین سود را دارند، بازبینی کنید. سخنرانی شما میتواند متقاعدکننده، طنز، آموزنده یا به هر سبکی باشد که برایتان جذاب است و از محتوای سخنرانی پشتیبانی میکند.
مهارتهای خود را ارزیابی کنید#
سطح مهارت فعلی خود را با امتیاز دادن به هر یک از گزارههای زیر (از ۱ تا ۵) ارزیابی کنید. ستون «پیش از ارائه» را اکنون و ستون «پس از ارائه» را پس از پایان پروژه کامل کنید.
- ۵ شایان تقلید
- ۴ بسیار خوب
- ۳ چیرهدست
- ۲ رو به رشد
- ۱ نیازمند بهبود
| گزاره | پیش از ارائه | پس از ارائه |
|---|---|---|
| من میتوانم سبکهای گوناگون مذاکره را از هم تشخیص دهم و بهترین سبک را متناسب با شرایط به کار ببرم. | ||
| من میتوانم با قصد رسیدن به هدفی سودمند برای دو طرف، وارد گفتوگوهای معنادار شوم. | ||
| من میتوانم توافق میان طرفین را برای گذر از وضعیت کنونی به وضعیتی تازه تقویت کنم. | ||
| من میتوانم خونسردی و متانت حرفهای خود را در طول مذاکره حفظ کنم. | ||
| من میدانم این پروژه در زندگی من بیرون از باشگاه پارس مسترز چه کاربردی دارد. |
شایستگیها
در این پروژه، شایستگیهای زیر را فرا میگیرید و تمرین میکنید:
- توافق میان طرفین را برای گذر از وضعیت کنونی به وضعیتی تازه تقویت کنید.
- شیوهٔ بهکارگیری سبکهای گوناگون مذاکره را درک کنید.
- در گفتوگوهای معنادار برای رسیدن به هدفی با منافع متقابل شرکت کنید.
- در طول مذاکره خونسردی و رفتار حرفهای خود را حفظ کنید.
- چگونگی و زمان بهکارگیری راهبردهای گوناگون مذاکره را بشناسید.
بخش ۲: آمادهسازی برای مذاکره#
از موضع خود دفاع کنید#
مذاکرههای موفق با آمادهسازی آغاز میشوند. مطمئن شوید در هر مذاکره، چه مالی، چه حرفهای و چه شخصی، موضعی روشن دارید. نخستین گام در روشن کردن موضع، شناختن هدفهایتان است. برای نمونه، شاید برای یافتن بهترین شهر برای جابهجایی خانواده مذاکره کنید؛ دانستن اینکه کجا میخواهید زندگی کنید و چرا، به شما کمک میکند هدفهایتان را دقیق کنید و موضعتان را مشخص سازید.
پیش از دیدار با طرفهای دیگر، از «کاربرگ هدفگذاری مذاکره» در بخش منابع برای برنامهریزی مذاکرهٔ خود استفاده کنید. اگر مذاکرهای از گذشته را تحلیل میکنید، این کاربرگ به یادآوری جزئیات کمک میکند.
پس از تعیین هدفها، دربارهٔ هر گزینهای که در نظر دارید تحقیق کنید. در مثال جابهجایی، گزینهها ممکن است دو شهر متفاوت یا چند محله در یک شهر باشند. محدود نگه داشتن تحقیق به چند گزینهٔ مشخص، به گردآوری اطلاعات، بررسی جایگزینها و افزودن پشتوانه برای هر سناریو کمک میکند و شما را آماده میسازد تا بر سر راهحلی مذاکره کنید که انتظاراتتان را بازتاب دهد.
در حین تحقیق، از واقعیتهای جالب و اطلاعات دقیق برای تثبیت موضع خود بهره بگیرید. کسی که جابهجایی خانواده را برنامهریزی میکند، ممکن است دربارهٔ حملونقل عمومی، نزدیکی به خدمات یا جاذبههای محلی شهر مورد نظر تحقیق کند. اطلاعات را از اینترنت، کتابخانه یا منابع دیگر گرد آورید و بهویژه برای مذاکرههای حرفهای یا مالی، از منابع معتبر و قابل استناد استفاده کنید.
انواع نتیجه#
تصور نتیجهٔ آرمانی به شما کمک میکند بر آنچه در طول مذاکره میخواهید به دست آورید متمرکز بمانید.
- برد-برد
- هر دو طرف پس از مذاکره در موقعیت بهتری قرار میگیرند. موفقترین نتیجه همیشه نتیجهای است که همهٔ طرفها آن را بپذیرند. با تلاش برای چنین نتیجهای، روابط خود را با دیگر طرفها بهبود میبخشید.
- برد-باخت
- یک طرف به بهای زیان طرف دیگر برنده میشود. گاهی برآوردن نیازهای خود یا سازمانتان از حفظ روابط مهمتر است؛ این موقعیت آرمانی نیست، اما پیش میآید.
- مصالحه
- توافقی که در آن همهٔ طرفها امتیازهایی واگذار میکنند. در برخی مذاکرهها، صرفِ رسیدن به توافق بهترین نتیجه است. بسیاری از مصالحهها رضایت همه را جلب میکنند، اما اگر مصالحه فقط برای یافتن یک راهحل انجام شود و همه از هدفی اصلی چشم بپوشند، میتوان آن را «باخت-باخت» دانست؛ بدترین سناریو، که گاهی گریزناپذیر است.
چه زمانی باید کناره بگیرید#
نقطهای را که در آن مذاکره را پایان میدهید بشناسید. در بسیاری از سناریوها، تنها گزینهٔ شما پایان دادن موقت یا همیشگی به مذاکره است. چند دلیل موجه برای پایان دادن به مذاکره:
- برنامهٔ پشتیبان یا گزینهٔ جایگزینی دارید که به طرف مقابل مذاکره وابسته نیست.
- گزینههای پیشنهادی منافع شما را تأمین نمیکنند و پس از مذاکرهای طولانی، روشن است که طرف مقابل قصد واگذاری امتیاز بیشتری ندارد.
- شخص یا سازمانی که با او مذاکره میکنید از تاکتیکهای غیراخلاقی، ناعادلانه یا ناپذیرفتنی استفاده میکند.
مطمئن شوید همهٔ پیامدهای پایان دادن به مذاکره بدون رسیدن به توافق را در نظر گرفتهاید.
بخش ۳: سبکهای مذاکره#
سبکهای گوناگونی برای مذاکره وجود دارد و هر یک مزایا و معایب خود را دارد. هنگام انتخاب تاکتیکها، به شخصیت خود و میزان راحتیتان در موقعیتهایی که ممکن است به رویارویی نیاز داشته باشد توجه کنید. موفقیت شما به تواناییتان در شرکت مؤثر در گفتوگوهایی بستگی دارد که به نتایج سودمند برای دو طرف میانجامند.
- رقابتی
- مذاکرهکنندگان رقابتی به وجود برنده و بازندهٔ قطعی باور دارند. این سبک ممکن است راهبردی به نظر برسد، اما تهاجمی است و زمانی مؤثرتر است که توافق باید سریع به دست آید یا متغیرهای توافق محدود باشند.
- مدارا (سازگاری)
- باید آمادهٔ ارائهٔ اطلاعات و واگذاری امتیاز باشید. این سبک حفظ روابط با دیگران را در بالاترین اولویت میگذارد و برای ترمیم یا حفظ روابط بسیار مؤثر است.
- مصالحه
- دیدار با طرف مقابل در میانهٔ راه، جایی که همه امتیازهایی واگذار میکنند. طرفها برای یافتن نقاط مشترک همکاری میکنند. این سبک در محدودیت زمانی یا هنگامی که روابط مثبت است بیشترین کارایی را دارد؛ روابط را حفظ میکند، اما نتیجه اغلب برای هر دو طرف کمتر از حد آرمانی است.
- مشارکتی
- با طوفان فکری برای گردآوری ایدهها، راهحلهایی مییابید که نیازهای همه را برآورده کند. این سبک برای ساختن و حفظ روابط مثبت بسیار مؤثر است، اما میتواند زمانبر باشد.
بخش ۴: راهبردهای مذاکره#
در کنار سبکهای مذاکره، راهبردهای مشخصی نیز برای موفقیت وجود دارد. برای افزایش بهرهوری مذاکرهٔ خود، پرورش و بهکارگیری این راهبردها را در نظر بگیرید.
پنج دقیقهٔ نخست#
بر پنج دقیقهٔ نخست مذاکره تمرکز کنید؛ این دقایق لحن گفتوگو را تنظیم و موضع هر طرف را مشخص میکنند. در این مدت، در میان گذاشتن اطلاعات مناسب (دادهها، تحقیقات یا بیان کلی واقعیتهای مرتبط) میتواند محیطی مثبت و مساعد توافق بسازد.
هدف شما در طول مذاکره این است که طرفهای دیگر را به «وضعیت» تازهای برسانید یا مواضعشان را تغییر دهید. گوش دادن از همان آغاز برای درک هدفهای طرف مقابل، کمک میکند تشخیص دهید کجا میتوانید مواضع آنان را تغییر دهید یا موضع خود را بیآنکه هدفهای اصلیتان را فدا کنید تعدیل کنید.
عینی و بیطرف بمانید#
برای ارزیابی منصفانهٔ پیشنهادهای تازه، ذهن خود را باز نگه دارید و دیدگاه و مواضع دیگران را در نظر داشته باشید. به همهٔ طرفها احترام بگذارید، حتی اگر نظرشان با شما بسیار متفاوت باشد، و آگاهانه بکوشید تحت تأثیر سوگیریهای خود قرار نگیرید. حرفهای و آرام بمانید؛ هر گفتوگویی میتواند به گفتوگویی معنادار بدل شود که به رسیدن به هدفتان کمک کند. به سخن طرف مقابل گوش دهید، در پی راهحلی با منافع متقابل باشید و در صورت لزوم، برای جمع کردن افکار و حفظ آرامش، مذاکره را کوتاه متوقف کنید.
از جملههای «من» استفاده کنید#
جملههایی که با «من» آغاز میشوند، تمرکز را بر شما و احساساتتان نگه میدارند. صرفنظر از شدت مذاکره یا رفتار طرف مقابل، تمرکز بر احساسات خود گفتوگویی مثبت را تشویق میکند. عبارتهایی مانند «من به کمک شما نیاز دارم…» یا «من ناامیدم که نتوانستهایم به توافق برسیم…» به شما چهرهای انسانی میبخشد و امکان میدهد بیآنکه طرف مقابل را برانگیزید، احساساتتان را بیان کنید.
مرور و بهکارگیری
پیش از آنکه تکلیف خود را کامل کنید، لحظهای به پرسشهای زیر فکر کنید. اگر نمیتوانید بهآسانی به آنها پاسخ دهید، پروژه را دوباره مرور کنید.
- چرا حفظ خونسردی حرفهای در طول مذاکره اهمیت دارد؟
- چه زمانی از هر یک از سبکهای مذاکرهٔ این پروژه استفاده میکنید؟
- شرکت در گفتوگوهای معنادار چگونه به شما در رسیدن به هدفی با منافع متقابل کمک میکند؟
- تقویت توافق میان طرفین برای گذر از وضعیت کنونی به وضعیتی تازه به چه معناست؟
تکلیف خود را کامل کنید#
اکنون که پروژه را بهطور کامل مطالعه کردهاید، سخنرانی خود را برنامهریزی و آماده کنید.
- بازبینی
- برای مرور تکلیف خود به کادر «تکلیف شما» بازگردید.
- سازماندهی
- از «فهرست بازبینی پروژه» برای مرور مراحل و افزودن مراحل شخصی خود استفاده کنید؛ این کار به سازماندهی و آمادهسازی تکلیفتان کمک میکند.
- زمانبندی
- برای تعیین زمان سخنرانی خود با معاون آموزشی هماهنگ کنید.
- آمادهسازی
- برای ارزیابی آماده شوید. منابع ارزیابی را مرور کنید و پیش از سخنرانی با ارزیاب خود به اشتراک بگذارید؛ میتوانید آنها را بهصورت برخط نیز ارسال کنید.