
بخش ۱: شروع کنید#
مقدمه#
تغییر، چه بر یک فرد اثر بگذارد چه بر یک سازمان، چالشهایی پدید میآورد. مدیریت تغییر رویکردی برای کمک به ذینفعان در گذر از یک دوره انتقال در سازمان است. برنامهای سنجیده برای مدیریت تغییر، به افراد متأثر فرصت میدهد از راه ارتباط مستقیم و راهبری قوی، آنچه را در محیطشان رخ میدهد درک کنند.
در این پروژه میآموزید چگونه برنامهای برای اجرای تغییر بسازید، برنامهای ارتباطی برای رسیدن به همهٔ ذینفعان متأثر از تغییر تدوین کنید، موانع اصلی موفقیت را بشناسید و فرایندهایی برای چیره شدن بر آنها طراحی کنید.
تکلیف شما
- هدف
- هدف از این پروژه، تمرین تدوین یک برنامهٔ مدیریت تغییر است.
- نمای کلی
- برای یک موقعیت واقعی یا فرضی، برنامهٔ مدیریت تغییر تدوین کنید. این برنامه میتواند بر پایهٔ تغییری در گذشته یا تغییری پیش رو در زندگی شخصی، پارس مسترز یا زندگی حرفهای شما باشد. برنامهٔ مدیریت تغییر خود را در سخنرانیای ۵ تا ۷ دقیقهای با باشگاه به اشتراک بگذارید. سخنرانی میتواند طنزآمیز، آموزنده یا به هر سبکی باشد که برایتان جذاب است؛ گزارشی از آموختههای پروژه نیست، بلکه نمایی کلی از برنامهٔ شما و سودی است که برای شما و گروهِ متأثر از تغییر دارد.
مهارتهای خود را ارزیابی کنید#
سطح مهارت فعلی خود را با امتیاز دادن به هر یک از گزارههای زیر (از ۱ تا ۵) ارزیابی کنید. ستون «پیش از ارائه» را اکنون و ستون «پس از ارائه» را پس از پایان پروژه کامل کنید.
- ۵ شایان تقلید
- ۴ بسیار خوب
- ۳ چیرهدست
- ۲ رو به رشد
- ۱ نیازمند بهبود
| گزاره | پیش از ارائه | پس از ارائه |
|---|---|---|
| میدانم چگونه برای اجرای تغییر برنامه بریزم. | ||
| در تدوین برنامهٔ ارتباطی برای همهٔ ذینفعان متأثر از تغییر احساس راحتی میکنم. | ||
| بزرگترین موانع موفقیت را میشناسم و برای چیره شدن بر آنها فرایند طراحی میکنم. | ||
| میدانم این پروژه در زندگی من، بیرون از پارس مسترز، چه کاربردی دارد. |
شایستگیها
در این پروژه، شایستگیهای زیر را فرا میگیرید و تمرین میکنید:
- برای اجرای تغییرات برنامه تدوین کنید.
- برای رسیدن به همهٔ ذینفعان متأثر از تغییر، برنامهٔ ارتباطی بسازید.
- موانع اصلی موفقیت را بشناسید.
- برای چیره شدن بر این موانع فرایند طراحی کنید.
بخش ۲: چرا مدیریت تغییر؟#
نگاه سازمانی به تغییر، جزء جداییناپذیر موفقیت پروژههایی است که بر شمار زیادی از افراد اثر میگذارند. وقتی تغییر برنامهریزی و بهخوبی مدیریت شود، در زمان و هزینه صرفهجویی میکنید و اعتماد همهٔ ذینفعان را به دست میآورید. مدیریت تغییر از دیدگاه سازمانی، راهی عالی برای دستیابی به هدفها و اطمینان از گذاری روان است.
مزایای مدیریت تغییر#
یکی از بزرگترین مزایای مدیریت تغییر این است که همهٔ افراد متأثر، درکی جامع از چرایی تغییر پیدا میکنند. برنامهای خوبطراحیشده میتواند برای هر ذینفع فرصت مشارکت در فرایند فراهم کند؛ و مشارکت ذینفعان، در هر مرحله از تغییر پیشنهادی پشتیبانی میآفریند.
مدیریت تغییر کمک میکند مقاومت را در همان مراحل آغازین شناسایی کنید. مقاومت ممکن است به شکل نفهمیدن، نپذیرفتن یا ناتوانی در درک چگونگی ادامهٔ تغییر بروز کند؛ پرداختن به این مسائل به محض پیدایش، هر مرحله از یک تغییر سازمانی بزرگتر را هموارتر میکند.
مدیریت تغییر در سراسر سازمان شتاب میسازد. وقتی ذینفعان اطلاعات منسجمی دربارهٔ تغییر دریافت کنند، به احتمال بیشتری چنان رفتار میکنند که از هدفهای شما پشتیبانی کند. برنامهریزی درست همراه با تعهد به فرایندی مثبت که به سود همهٔ افراد درگیر است، الگویی برای تغییرات آینده میسازد.
بخش ۳: برنامهٔ خود را طراحی کنید#
مدیریت تغییر با یک برنامه آغاز میشود. نخست، نتیجهای را که میخواهید از همهٔ تغییرات پیش رو به دست آورید مشخص کنید. میتوانید از «کاربرگ آماده شدن برای تغییر» در پایان این پروژه برای شکل دادن به نخستین ایدههای برنامهٔ مدیریت تغییر خود بهره بگیرید.
اگر تغییری را بررسی میکنید که در گذشته رخ دادهاست، چه برای ارزیابی و چه برای تکلیف این پروژه، طرح را چنان به کار ببرید که گویی اکنون در آن موقعیت هستید. پاسخهایتان احتمالاً دقیقتر خواهد بود، زیرا نتیجه را میدانید؛ اما بررسی تغییرات گذشته به شما کمک میکند برای تغییرات آینده موفقتر برنامه بریزید.
شرایط را تحلیل کنید#
نخستین گام در هر برنامهٔ مدیریت تغییر، شناسایی دلیل تغییر پیشنهادی است. بررسی و تحلیل شرایط کنونی سازمان، انگیزههای تغییر را روشن میکند. این گامها به ارزیابی وضعیت کنونی کمک میکنند:
- فهرستی از اثرهای احتمالی تغییر بر هر گروه از ذینفعان تهیه کنید.
- برای خود یا تیم راهبری توضیح دهید که اگر چیزی تغییر نکند، وضعیت در آیندهٔ نزدیک و دور چگونه خواهد بود.
هدف خود را بشناسید#
پس از بررسی وضعیت کنونی، به نتیجهای که تعریف کردهاید بنگرید و با در نظر گرفتن آن، هدفهایتان را تعیین کنید. بیشتر تغییرات بیش از یک هدف دارند و هرچه تغییر بزرگتر باشد، فهرست هدفها بلندتر و پیچیدهتر است. هدفها را با در نظر گرفتن همهٔ آنچه میخواهید در هر مرحله از اجرای تغییر به دست آورید، طراحی کنید.
نمونهای از تغییری که از برنامهٔ مدیریت تغییرِ سازمانیافته سود میبرد، تقسیم یک باشگاه بزرگ پارس مسترز به دو باشگاه کوچکتر است که در زمانها یا مکانهای متفاوت تشکیل جلسه میدهند.
گزینههای خود را بسنجید#
در مثال تقسیم باشگاه، هدفهای شما ممکن است اینها باشد: انتقال نیمی از اعضا به مکانی تازه که به اعضای دورتر نزدیکتر است؛ تعیین زمانی متفاوت برای جلسهٔ باشگاه تازه در همان مکان، برای اعضایی با برنامههای گوناگون؛ یا ساختن دو باشگاه کوچکتر تا اعضا فرصت بیشتری برای سخنرانی و راهبری داشته باشند.
دادهها را گردآوری و تحلیل کنید#
دادههای سازمانیافته به شما کمک میکند شواهدی در پشتیبانی از تغییر ارائه دهید؛ از جمله گسترهٔ تغییر و جدول زمانی اجرای آن. این اطلاعات میتواند جدول زمانی نشاندهندهٔ اینکه چه تغییری چه زمانی اجرا میشود، دائمی یا موقت بودن تغییر، آزمایشی بودن نخستین اجرا یا محدود بودن تغییر به دورهای معین را در بر بگیرد.
برای مثال، ممکن است پیشنهاد کنید باشگاه دستنخورده بماند، اما برای مدتی معین در دو زمان جداگانه تشکیل جلسه دهد تا اثربخشی تقسیم آزموده شود.
معیارهای خود را برگزینید#
معیار، روشی برای سنجش دادههاست و برای تعریف تغییر میتوانید از معیارهای گوناگون بهره بگیرید. یکی از آنها جنبهٔ اجرایی (لجستیک) است؛ تغییرات اجرایی احتمالی شامل تغییر مکان یا زمان است.
معیار دیگر، معیار مالی است. در مثال ما، پیامدهای مالی تغییر میتواند هزینهٔ بیشتر یا کمتر استفاده از مکانی تازه یا تغییر حق عضویت باشگاه باشد. در یک سازمان، اگر تغییر شامل جابهجایی مکان یا افزایش و کاهش نیرو باشد، ممکن است بازنگری در حقوق و دستمزد یا اجاره را در پی داشته باشد.
بخش ۴: ارتباط را بخشی از برنامه کنید#
ارتباطات، بخش جداییناپذیر مدیریت تغییر است. مطمئن شوید گامهایی برای انتشار پیوستهٔ اطلاعات دقیق برنامهریزی کردهاید؛ تدوین و اجرای یک برنامهٔ ارتباطی شاید بهترین اقدام باشد.
در مثال ما، هیئت مدیرهٔ باشگاه ممکن است مدتی پیش از در میان گذاشتن ایده با همهٔ اعضا، تغییر اندازه یا مکان باشگاه را بررسی کرده باشد. مهم است بدانید حتی اگر ایدهٔ تغییر برای گروه کوچک اصلی ذینفعان آشناست، برای دیگران تازه است؛ برنامهٔ ارتباطی را با این آگاهی طراحی کنید که دستکم یک نفر در گروه هیچ خبری از تغییر پیش رو ندارد.
وقتی تصمیم گرفتید چه چیزی را، با چه کسی و چه زمانی در میان بگذارید، زمان به اشتراک گذاشتن اطلاعات فرا رسیدهاست. در صورت امکان، تغییرات را حضوری با اعضا در میان بگذارید؛ این روش از ارتباط تلفنی یا ایمیلی سنجیدهتر و حساستر است.
هر پیام باید اطلاعات کافی داشته باشد، اما نه آنقدر که افراد را سردرگم کند. همراه هر پیام، مجموعهای از اقدامهای مشخص برای ذینفعان در نظر بگیرید؛ طرحی سازمانیافته از اقدامها میتواند گذار را برای افراد متأثر آسانتر کند.
در مثال باشگاه پارس مسترز، نخستین اقدام شما ممکن است بیان نگرانی هیئت مدیره از این باشد که باشگاه چنان بزرگ شده که اعضا نمیتوانند بهاندازهٔ کافی و منظم سخنرانی کنند تا به هدفهای آموزشیشان برسند. اقدامی مشخص در پیوند با این پیام میتواند ارائهٔ یک نظرسنجی به اعضا و گردآوری نظراتشان دربارهٔ موضوع باشد.
از کاربرگ «نوشتن یک برنامهٔ ارتباطی» در پایان این پروژه برای سازماندهی ارتباطات خود استفاده کنید.
بخش ۵: برنامهٔ خود را اجرا کنید#
چشماندازی قانعکننده برای تغییر بسازید#
چشمانداز، مفهومی بزرگتر است که بیتاریخ پایان به سوی آن کار میکنید. برای تغییر، چشماندازی قانعکننده بسازید و آن را با ذینفعان اصلی در میان بگذارید؛ آنان در پروژهٔ شما، هم در تکمیل و هم در موفقیت آن، سهم دارند و شایستهاند مسیر اقدامهای شما را بدانند.
هنگام ساختن چشمانداز، نتیجهٔ مطلوب خود را بدانید؛ این کار به اولویتبندی بخشهای برنامه کمک میکند. وقتی با گروه یا سازمانی بزرگتر سروکار دارید، تیمی برای مدیریت تغییر تشکیل دهید تا به طراحی گذاری آرام کمک کند. در مثال تقسیم باشگاه، چشمانداز شما ممکن است داشتن دو باشگاه پررونق در یک منطقه باشد که نیازهای طیف گستردهتری از اعضا را برآورده کند.
تفاوتهای فردی در رویارویی با گذار را بپذیرید#
فرایند گذار برای هر کس متفاوت است. هرچند هر تجربه یگانه است، بیشتر افراد در رویارویی با تغییرات سازمانی از مراحلی میگذرند که بهطور کلی عبارتاند از:
- دلهره
- هیجان
- ترس
- آسیبپذیری
- اندوه
- رضایت
افراد گوناگون در مراحل متفاوتی از فرایند تغییر به این حالتها میرسند و ممکن است احساسات دیگری را هم تجربه کنند.
تمرین: ترتیب مراحل اجرای تغییر#
مراحل فرایند اجرای تغییر را به ترتیب درست شمارهگذاری کنید (در خانهٔ کنار هر مرحله عدد ۱ تا ۴ بنویسید):
نمایش ترتیب پیشنهادی
ترتیب درست: شرایط کنونی را تحلیل کنید ← هدف خود را بشناسید ← دادهها را گردآوری و تحلیل کنید ← ارتباط را بخشی از برنامهٔ خود کنید.
بخش ۶: برای مقاومت در برابر تغییر آماده شوید#
مقاومت در برابر تغییر همیشه ممکن است. با ارزیابی و آمادگی برای واکنشهای منفی، بهتر میتوانید آنها را سریع و مثبت حل کنید. گامهای ممکن برای پرداختن به مقاومت:
- دلایل مقاومت را پیشبینی کنید.
- گامهای رسیدگی به مقاومت را در برنامهٔ خود بگنجانید.
- به ذینفعان فرصت دهید مالکیت بخشهایی از فرایند را بر عهده بگیرند.
برای تنظیم ارتباطات به گونهای که به هر فرد برسد، اعضای گروه ذینفعان را بشناسید و بدانید که ممکن است شخصیتی خاص تغییر را نپذیرد. برای مثال، شاید بدانید یکی از اعضای باشگاه پنج سال است پیاده به جلسات میآید، چون این مسافت ورزش صبحگاهی مناسبی برای اوست؛ او احساس شدیدی به ماندن جلسات در مکان کنونی دارد، و نیز میداند محل برگزاری فروخته شده و دیگر در دسترس نخواهد بود. مهم است در برنامههای مدیریت تغییر و ارتباطی خود به مقاومت او توجه کنید.
برای شناخت فرهنگ کنونی گروه و اثر تغییر بر آن اقدام کنید. اگر کسی مخالفت شدیدی با تغییر نشان داد، در خلوت با او صحبت کنید و پیش از پاسخ دادن، بگذارید پرسشها و نگرانیهایش را بیان کند. همین راهبرد برای گروهی از مخالفان نیز مؤثر است: آنان را به جلسهای در مکانی خصوصی دعوت کنید و پیش از پاسخ، زمان کافی برای پرسش و گفتوگو بگذارید.
با افراد و گروههایی که مقاومت نشان میدهند، مستقیم ارتباط بگیرید و پس از شنیدن پرسشها و نگرانیهایشان، دلایل تغییر را مرور کنید. اگر همهٔ اطلاعاتی که ارائه میدهید باز هم به فرد یا گروهی برای همراه شدن با تغییر کمک نکرد، شاید لازم باشد مذاکره کنید؛ در این صورت دربارهٔ موضع خود پژوهش کنید، بدانید چرا تغییر لازم است و چگونه بر دیگران اثر میگذارد، و تصویر روشنی از مزایای آن داشته باشید.
مالکیت را واگذار کنید#
سپردن مالکیتِ تغییراتی که بر افراد اثر میگذارد به خود آنان، گامی مهم برای ساختن رابطهای مثبت پیرامون ایدهٔ تغییر است. نظرات ذینفعان را در نظر بگیرید و در صورت لزوم به کار ببندید. راههای ارتباطی را باز نگه دارید و با اجرای پیشنهادها در صورت امکان، پیوسته نشان دهید که نظر ذینفعان ارزشمند است. به آنان فرصت دهید مشکلاتی را که بر آنان اثر میگذارد شناسایی کنند و راهحل پیشنهاد دهند.
مرور و بهکارگیری
پیش از آنکه تکلیف خود را کامل کنید، لحظهای به پرسشهای زیر فکر کنید. اگر نمیتوانید بهآسانی به آنها پاسخ دهید، پروژه را دوباره مرور کنید.
- ارزش برنامهریزی هنگام اجرای تغییر چیست؟
- کاربرگ «نوشتن یک برنامهٔ ارتباطی» را مرور کنید. چگونه از آن برای اجرای موفق تغییر بهره میگیرید؟
- برای چیره شدن بر موانع اجرای موفق برنامهٔ مدیریت تغییر چگونه برنامه میریزید؟
- از چه راهبردهایی برای پاسخ مؤثر به مقاومت میتوانید بهره بگیرید؟
- چگونه میتوانید از برنامهریزی مدیریت تغییر برای بهبود بخشهای گوناگون زندگی خود استفاده کنید؟
تکلیف خود را کامل کنید#
- بازبینی
- برای مرور تکلیف خود به کادر «تکلیف شما» بازگردید.
- سازماندهی
- از «فهرست بازبینی پروژه» برای مرور مراحل و افزودن مراحل شخصی خود استفاده کنید؛ این کار به سازماندهی و آمادهسازی تکلیفتان کمک میکند.
- زمانبندی
- برای تعیین زمان سخنرانی خود با معاون آموزشی هماهنگ کنید.
- آمادهسازی
- برای ارزیابی آماده شوید. منابع ارزیابی را مرور کنید و پیش از سخنرانی با ارزیاب خود به اشتراک بگذارید؛ میتوانید آنها را بهصورت برخط نیز ارسال کنید.