دانشنامه پارس مسترزپارس مسترز ایران toastmasters.ir ↗

پروژهٔ ۱۰ از ۱۰ • اختیاری • سطح ۴: توسعهٔ مهارت‌ها

راهبری در موقعیت‌های دشوار

برنامهٔ پروژه‌ای دقیق تدوین و معرفی کنید و برای اختلال‌هایی که اعضا مطرح می‌کنند، در لحظه راه‌حل ارائه دهید

  • پروژه
  • ⏱ ۱۵ تا ۲۰ دقیقه (سخنرانی ۵ تا ۷ دقیقه + پاسخ‌های در لحظه)
فهرست این صفحه
تصویر پروژهٔ راهبری در موقعیت‌های دشوار: راهبری آرام کنار تخته‌ای با برنامهٔ پروژه و پرچم نقاط عطف، نمادهای اختلال مانند رعدوبرق، ابر باران‌زا، ساعت و دوشاخهٔ جداشده، و تیمی که با چتر و قطعهٔ پازل با هم راه‌حل می‌یابند

بخش ۱: شروع کنید#

مقدمه#

مشکلات در هر شرایطی ممکن است پیش بیاید؛ از اختلالی کوچک، مانند تأخیری کوتاه در ارائه به دلیل دیر رسیدن، تا بحرانی بزرگ، مانند بلایی طبیعی که زمان‌بندی یک رویداد را به هم می‌زند. راه‌های زیادی برای رویارویی با چالش‌ها وجود دارد و هستهٔ اصلی یک راهبری قوی، پرورش مهارت‌هایی است که حل مشکلات کوچک و بزرگ را ممکن می‌کند.

در این پروژه، اصول مدیریت شرایط سخت و شیوهٔ به‌کارگیری این راهبردها برای کاهش تنش و حل چالش‌ها را می‌آموزید. اهمیت حفظ نگرش مثبت، حتی هنگام روبه‌رو شدن با تغییری دشوار، و تحلیل موقعیت برای درک دلایل چالش‌ها را درک خواهید کرد.

تکلیف شما

هدف
هدف از این پروژه، تمرین راهبردهایی برای سازگار شدن با تغییرات غیرمنتظره در یک برنامهٔ نهایی‌شده‌است.
نمای کلی
برای یک رویداد یا مجموعه‌ای از هدف‌ها، برنامهٔ پروژه‌ای طراحی و تکمیل کنید. برنامهٔ شما می‌تواند واقعی یا فرضی باشد؛ هرچه جزئیات بیشتری به آن بیفزایید، این پروژه موفق‌تر خواهد بود. در یک سخنرانی ۵ تا ۷ دقیقه‌ای در نشست باشگاه، برنامهٔ خود را معرفی کنید. نسخه‌هایی از منبع «ایده‌های اختلال در برنامه» در پایان این پروژه را میان اعضای باشگاه پخش کنید و ۲ تا ۳ دقیقه به آن‌ها فرصت دهید تا اختلال‌های احتمالی در برنامهٔ شما را مطرح کنند. به اختلال‌هایی که اعضا مطرح می‌کنند گوش دهید و برای هر یک، در لحظه راه‌حل ارائه دهید. کل زمان این تکلیف در نشست باشگاه ۱۵ تا ۲۰ دقیقه است.

مهارت‌های خود را ارزیابی کنید#

سطح مهارت فعلی خود را با امتیاز دادن به هر یک از گزاره‌های زیر (از ۱ تا ۵) ارزیابی کنید. ستون «پیش از ارائه» را اکنون و ستون «پس از ارائه» را پس از پایان پروژه کامل کنید.

  • ۵ شایان تقلید
  • ۴ بسیار خوب
  • ۳ چیره‌دست
  • ۲ رو به رشد
  • ۱ نیازمند بهبود
جدول خودارزیابی
گزارهپیش از ارائهپس از ارائه
می‌توانم یک موقعیت را تحلیل کنم تا چالش‌هایی را که در آن شرایط پیش آمده‌است درک کنم.
در رویارویی با چالش‌ها، مدبر، انعطاف‌پذیر و مثبت هستم.
راهبردهایی را که هنگام رویارویی با سختی‌ها باید به کار ببرم، می‌شناسم.
ارزش داشتن نگرش مثبت را هنگام هدایت یک تیم در موقعیتی چالش‌برانگیز درک می‌کنم.
می‌دانم این پروژه در زندگی من، بیرون از پارس مسترز، چه کاربردی دارد.

شایستگی‌ها

در این پروژه، شایستگی‌های زیر را فرا می‌گیرید و تمرین می‌کنید:

  • یک موقعیت را برای درک دلایل چالش‌ها تحلیل کنید.
  • برای رویارویی با چالش، راهبردهایی را به کار ببرید.
  • هنگام رویارویی با ناملایمات، تدبیر و انعطاف‌پذیری نشان دهید.
  • حتی در شرایط سخت، نگرش مثبت خود را حفظ کنید.
  • تأثیر سبک راهبری را در رویارویی با یک موقعیت دشوار تشخیص دهید.

بخش ۲: ارزش آمادگی#

ماهیت راهبری، پذیرفتن مسئولیت مدیریت چالش‌هایی است که در یک سازمان پدید می‌آیند. هرچند بیشتر راهبران ترجیح می‌دهند از چالش‌هایی که به موقعیت‌های دشوار می‌انجامد دوری کنند، این کار همیشه ممکن نیست. گاهی حتی ماهرترین راهبر هم با موقعیتی روبه‌رو می‌شود که تنها چیزِ تحت کنترلش، واکنش خود اوست.

برنامه‌ریزی برای موارد غیرمنتظره#

موفق‌ترین کارها با یک برنامه آغاز می‌شوند. هرچند این پروژه به‌طور خاص به تدوین برنامه نمی‌پردازد، مهم است تأثیر برنامه‌ریزی و سازمان‌دهی را لمس کنیم.

می‌توانید برنامه یا طرح کلی آن را با کاربرگ «برنامهٔ پروژه» یا «مرور برنامهٔ پروژه» در پایان این پروژه تهیه کنید. شاید مفید باشد در روز ارائه، نسخه‌ای از مرور برنامهٔ پروژهٔ تکمیل‌شده را با اعضای باشگاه به اشتراک بگذارید.

راهبران گوناگون‌اند: از مدیری که هر پروژه را تا ریزترین جزئیات برنامه‌ریزی می‌کند تا کسی که تنها برنامه‌اش، اطمینان از به پایان رسیدن پروژه است.

هرچند کار با یک راهبر خودجوش می‌تواند جالب و حتی سرگرم‌کننده باشد، راهبری که برای ساختن برنامه وقت می‌گذارد اغلب موفق‌تر است. یکی از بزرگ‌ترین ارزش‌های یک برنامهٔ سازمان‌یافته، فرصتی است که برای شناسایی و ارزیابی خطرها فراهم می‌کند.

هیچ‌کس نمی‌تواند برای همهٔ خطرهای احتمالی یک سازمان برنامه بریزد، اما وقت گذاشتن برای برنامه‌ریزی می‌تواند وقتی بدترین سناریو رخ می‌دهد به شما کمک کند. نمونهٔ برجستهٔ ارزش آمادگی، برنامهٔ تخلیهٔ اضطراری یک ساختمان است که به معنای واقعی کلمه می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد.

برنامه‌ریزی برای موارد احتمالی به راهبر کمک می‌کند چالش‌های احتمالی را واقع‌بینانه ارزیابی کند و سازوکاری برای پاسخ بسازد. ارزش آمادگی پیشاپیش، در امکان پاسخ فوری یا تقریباً فوری هنگام وقوع چالش است؛ هرچه پاسخ راهبر دیرتر باشد، احتمال تشدید چالش بیشتر است.

بخش ۳: واکنش اولیهٔ خود را مدیریت کنید#

در آغاز یک چالش، گام‌هایی هست که به مدیریت ناملایمات کمک می‌کند. هنگام برنامه‌ریزی واکنش اولیه، به این موارد توجه کنید:

آرامش خود را حفظ کنید
هراس در رویارویی با ناملایمات دوست شما نیست. حتی اگر واکنش طبیعی و نخستین شما ترس باشد، از دست دادن آرامش وضعیت را بدتر می‌کند. بسیاری از اوقات، حفظ تعادل مهم‌ترین گامی است که از تبدیل یک چالش به بحران جلوگیری می‌کند.
حال‌وهوای تیم را تنظیم کنید
به‌عنوان راهبر، حال‌وهوای بقیهٔ تیم را شما تعیین می‌کنید. مطمئن شوید فضایی سازنده می‌سازید که در درازمدت به سود همه باشد. وقتی با نگرش مثبت و سازنده با تیم روبه‌رو می‌شوید، احتمالاً اعضا نیز همین نگرش را بازتاب می‌دهند.
لحظه‌ای مکث کنید
حتی در جدی‌ترین چالش‌ها، وقت گذاشتن برای جمع‌وجور کردن خود سودمند است. شاید تنها پنج دقیقه پیش از صحبت با تیم فرصت داشته باشید، اما همین زمان به سازمان‌دهی افکارتان کمک می‌کند.
برنامهٔ خود را مرور کنید
اگر در برنامه‌ریزی اولیه به این چالش پرداخته‌اید، برنامهٔ احتمالی خود را مرور کنید. وقتی با شکستی روبه‌رو می‌شوید که پیش‌بینی نکرده بودید، برنامه‌هایتان را دوباره بررسی کنید تا ببینید پاسخی برای وضعیت فعلی در آن هست یا نه. دست‌کم، مرور برنامه‌های احتمالی شما را به اندیشه‌های اصلی‌تان در رویارویی با چالش‌ها پیوند می‌دهد.
با تیم خود صحبت کنید
پس از مرتب کردن افکار و آماده شدن برای گفت‌وگو با تیم، با آنچه می‌دانید آغاز کنید. مطمئن شوید اطلاعاتی که به اشتراک می‌گذارید، دقیق‌ترین اطلاعات در دسترس است.
اطلاعات را سنجیده به اشتراک بگذارید
به اشتراک گذاشتن اطلاعات خیلی زود یا بدون اطمینان کامل از درستی آن، می‌تواند بیش از آنکه مشکلی را حل کند، مشکل بسازد. برای مثال، اگر چالش شما دیر رسیدن سخنران به رویدادی است که باشگاه برگزار می‌کند، ممکن است دلیل تأخیر را بدانید یا ندانید؛ شاید شایعاتی شنیده باشید، اما از خود سخنران تأییدی دریافت نکرده باشید.

بخش ۴: مسائلی را که می‌توانید حل کنید شناسایی کنید#

در صورت امکان، مسائلی را حل کنید که حلشان بیشترین اثر مثبت را بر کل چالش دارد. در مثال سخنرانِ دیرکرده، شاید یکی از اعضای تیم به‌تازگی سخنرانی عالی‌ای در باشگاه ارائه کرده باشد؛ او می‌تواند همان سخنرانی را برای حاضران ارائه کند و تا رسیدن سخنران اصلی، زمان را پر کند.

مسئولیت‌ها را به اعضای تیم تفویض کنید#

هرچند بیشتر چالش‌هایی که به‌عنوان راهبر با آن‌ها روبه‌رو می‌شوید به سادگی دیر رسیدن یک سخنران نیست، همین گام‌ها در آن‌ها نیز به کار می‌آید: به دنبال نقاطی باشید که می‌توانید در آن‌ها مشکلی را حل کنید، و آن را حل کنید.

در صورت امکان، مسئولیت را به تیم بسپارید. فرصت دادن به هر عضو برای مشارکت در حل چالش، به او امکان می‌دهد نه‌تنها مشکل، بلکه راه‌حل را نیز از آنِ خود بداند.

بخش ۵: بی‌طرف و عینی بمانید#

در سخت‌ترین شرایط، تیم شما چشم به راهنمایی شما دارد. برای کنار آمدن با شرایط و کمک به تیم، باید عینی بمانید. هرچند نشان دادن مراقبت و دلسوزی بسیار مهم است، به‌ویژه اگر چالش بر افراد زیادی اثر می‌گذارد، عینی ماندن تمرکز شما را بر مسائلی که باید بر آن‌ها چیره شوید حفظ می‌کند و به شما امکان می‌دهد ببینید چه چیزی را می‌توانید حل کنید و چه چیزی به ارزیابی بیشتر نیاز دارد.

رویدادها یا تصمیم‌ها را شخصی نکنید#

هر قدر هم با یک چالش درگیر باشید، مهم است ناملایمات را شخصی نکنید. شخصی کردن هر مشکلی، اندیشیدن عینی به راه‌حل‌های ممکن را دشوارتر می‌کند.

وقتی از شما خواسته می‌شود از تصمیم‌های دیگران پیروی کنید، اهمیت این موضوع دوچندان می‌شود که تیمتان شما را راهبری همکار و باثبات ببیند. راهبر با حفظ عینیت می‌تواند تیم را از میان چالش‌ها هدایت کند، بی‌آنکه به گفت‌وگوها یا رفتارهای منفی و بی‌حاصل کشیده شود.

حفظ دیدگاه عینی بر شیوهٔ برخورد راهبر با ذی‌نفعان بیرونی نیز اثر می‌گذارد. ذی‌نفعانی که درگیر موقعیت فوری نیستند، ممکن است همچنان لازم باشد از چالش آگاه شوند.

برخی موقعیت‌ها را می‌توان با ذی‌نفعان درونی حل کرد و مشکل و راه‌حل را پس از حل چالش با ذی‌نفعان بیرونی در میان گذاشت؛ گاهی حتی می‌توان راه‌حل را به‌عنوان تغییری ضروری ارائه کرد، بی‌آنکه چالشِ پشت آن فاش شود. هنگام در میان گذاشتن اطلاعات با ذی‌نفعانی بیرون از تیم نزدیک، مدیریت احساسات به شما امکان می‌دهد واقعیت‌ها را بدون بزرگ‌نمایی یا تشدید چالش بیان کنید. وقتی احساسات شخصی با پاسخ گره می‌خورد، پرهیز از تشدید موقعیت یا سرزنش دیگران بسیار دشوارتر می‌شود.

بخش ۶: پشتیبانی و تشویق کنید#

واکنش افراد به سختی‌ها یکسان نیست. پذیرفتن اینکه هر فردِ متأثر از چالش، متناسب با شخصیت خود واکنش نشان می‌دهد، به شما کمک می‌کند راهبرد فوری راهبری خود را برنامه‌ریزی کنید. حتی اگر واکنش‌های خود را به‌خوبی کنترل کنید، شاید برخی اعضای تیم نتوانند.

راهبر نه‌تنها با واکنش خود به چالش نخستین، بلکه با کمک به اعضای تیم برای کنار آمدن با پیامدهای بعدی، حال‌وهوای تیم را می‌سازد. برای شنیدن نگرانی‌ها و بازخوردهای سازنده در دسترس باشید و صادقانه به هر یک رسیدگی کنید. هر جا ممکن است، محیطی بسازید که حتی در شرایط دشوار احساس امنیت را تقویت کند؛ اعضایی که احساس امنیت دارند، با بیشترین توان کار می‌کنند و به راهبر برای چیره شدن بر مشکلات کمک می‌کنند.

بخش ۷: قاطعانه اقدام کنید#

پس از پایان واکنش اولیه به چالش، زمان آن است که نگاهی واقع‌بینانه به پیامدهای درازمدت بیندازید. در مثال رویداد باشگاه، همین که زمان با سخنرانی اعضا پر شود و مهمان ویژهٔ دیرکرده سخنرانی خود را ارائه دهد، مشکل فوری حل شده‌است؛ اما احتمالاً پایان رویداد، پایان چالش یا پاسخ به آن نیست.

با اعتمادبه‌نفس
مهم‌ترین ابزار شما در رویارویی با چالش، اعتماد به توانایی خود در راهبری است. پس از پایان مرحلهٔ واکنش اولیه، نیاز به اعتمادبه‌نفس و اقدام قاطع از بین نمی‌رود؛ اغلب سخت‌ترین تصمیم‌ها و گفت‌وگوها پس از مدیریت چالش رخ می‌دهند.
بی‌باک
هنگام تصمیم‌گیری نترس باشید. در مثال رویداد باشگاه، ممکن است پس از آن تصمیم‌های گوناگونی گرفته شود؛ برای مثال، راهبر رویداد ممکن است تصمیم بگیرد باشگاه دیگر آن مهمان را دعوت نکند. اگر مقصر سخنران نبوده و یکی از اعضای تیم اطلاعات نادرست داده باشد، راهبر ممکن است تصمیم بگیرد مسئولیت‌های آن عضو را کاهش دهد.
شجاع
این انتخاب‌ها و گفت‌وگوها آسان نیستند؛ اما گرفتن تصمیم‌ها و انتقال آن‌ها به تیم با شجاعت و اعتمادبه‌نفس، محیطی می‌سازد که در آن حتی سخت‌ترین تصمیم‌ها هم برای تیم قابل پذیرش باشد.
مسئولیت‌پذیر
اقدام قاطع نخستین ویژگی یک راهبر بااعتمادبه‌نفس است و پاسخ‌گویی، دومین. راهبری که با اطمینان پشت تریبون می‌رود، اعلام می‌کند مشکلی پیش آمده و تقصیر دیگری است، تا پایان جمله اعتبارش را از دست داده‌است.

پذیرفتن نقش راهبری یعنی پذیرفتن مسئولیت نتایج آن، حتی وقتی چالش‌هایی بیرون از کنترل شما رخ می‌دهد. ارزیابی صادقانهٔ موقعیت، پاسخ مستقیم به پرسش‌ها، اعتراف به اینکه پاسخ همهٔ پرسش‌ها را ندارید، و پیگیری پاسخ‌ها و تصمیم‌ها در کوتاه‌ترین زمان، ابزارهایی در جعبه‌ابزار راهبر برای رویارویی با چالش‌ها هستند.

ارزش تجربه‌های گذشته#

حتی اگر در نقش راهبر با ناملایمی خاص روبه‌رو نشده باشید، تجربه‌های گذشته‌تان همچنان می‌تواند راهنمای شما باشد. به تجربه‌هایی بیندیشید که اثری مشابه بر شما یا اطرافیانتان داشته‌اند و از درک خود از آن‌ها برای پشتیبانی از تصمیم‌هایتان بهره بگیرید. حتی اگر تجربه‌های پیشین دقیقاً مشابه نباشند، موفقیت‌ها یا شکست‌هایتان می‌تواند در رسیدگی به وضعیت فعلی کمکتان کند.

این احساس که پیش‌تر از ناملایماتی گذر کرده‌اید، کمک می‌کند با اعتماد به توانایی‌ها و تصمیم‌های خود به مسائل و افراد رسیدگی کنید.

بخش ۸: انعطاف‌پذیری و تدبیر#

در زمان‌های دشوار، انعطاف‌پذیری یکی از بزرگ‌ترین دارایی‌های شماست؛ به شما امکان می‌دهد رویکردهای گوناگونی را برای یک مشکل ببینید.

آغاز گفت‌وگویی با تیم که هنگام رویارویی با چالش، تفکر خلاق را تشویق کند و از مشارکت همهٔ اعضا در یافتن راه‌حل پشتیبانی کند، تنها نمونه‌ای از ظرفیت انعطاف‌پذیری یک راهبر است.

تدبیر، توانایی نگریستن به چالش‌ها از هر زاویه و یافتن راه‌حل در جاهای نامحتمل است. برای یک راهبر، مدبر بودن و فرصت دادن به اعضای تیم تا خود را برای یافتن راه‌حل به چالش بکشند، می‌تواند تفاوت میان یافتن مسیر موفقیت و شکست یک پروژه باشد.

وقتی راهبر انعطاف‌پذیر و مدبر باشد و همین رفتارها را در تیم تشویق کند، راه‌حل‌ها می‌توانند از جاهای غیرمنتظره سر برسند.

مرور و به‌کارگیری

پیش از آنکه تکلیف خود را کامل کنید، لحظه‌ای به پرسش‌های زیر فکر کنید. اگر نمی‌توانید به‌آسانی به آن‌ها پاسخ دهید، پروژه را دوباره مرور کنید.

  • چگونه می‌توانید بهترین راهبردها را برای رویارویی با یک چالش شناسایی کنید؟
  • تدبیر و انعطاف‌پذیری چگونه در رویارویی با موقعیت‌های دشوار به شما کمک می‌کند؟
  • چگونه می‌توانید در دل چالش‌ها فرصت بیابید؟
  • اقدام قاطع چه سودی دارد؟
  • حفظ نگرش مثبت در شرایط سخت چه ارزشی دارد؟

تکلیف خود را کامل کنید#

اکنون که پروژه را به‌طور کامل مطالعه کرده‌اید، برای سخنرانی خود برنامه‌ریزی و آماده‌سازی کنید و از منبع «ایده‌های اختلال در برنامه» برای اعضای باشگاه نسخه تهیه کنید.

بازبینی
برای مرور تکلیف خود به کادر «تکلیف شما» بازگردید.
سازمان‌دهی
از «فهرست بازبینی پروژه» برای مرور مراحل و افزودن مراحل شخصی خود استفاده کنید؛ این کار به سازمان‌دهی و آماده‌سازی تکلیفتان کمک می‌کند.
زمان‌بندی
برای تعیین زمان سخنرانی خود با معاون آموزشی هماهنگ کنید.
آماده‌سازی
برای ارزیابی آماده شوید. منابع ارزیابی را مرور کنید و پیش از سخنرانی با ارزیاب خود به اشتراک بگذارید؛ می‌توانید آن‌ها را به‌صورت برخط نیز ارسال کنید.

پارس مسترز ایران — با هم، رساتر سخن می‌گوییم.

© ۱۳۹۷ پارس مسترز ایران. تمامی حقوق محفوظ است. پارس مسترز ایران، نشان (لوگوی) پارس مسترز ایران و تمامی علائم تجاری و حقوق نشر مربوط به پارس مسترز ایران، دارایی انحصاری این سازمان است و استفاده از آن‌ها تنها با کسب اجازه مجاز است.

toastmasters.ir • docs.toastmasters.ir • کد منبع با مجوز MIT