
بخش ۱: شروع کنید#
مقدمه#
سخنرانیهای طنز به مشارکت مخاطبان نیاز دارند. آگاهی از احساسات و حالوهوای مخاطبان و همدلی با آنها، بهترین راهنمای شما برای ارائهٔ یک سخنرانی طنز موفق است؛ بهویژه زمانی که از شما خواسته میشود چند کلمه بگویید یا بیمقدمه سخنرانی کنید.
پیش بردن یک سخنرانی در لحظه حتی برای باتجربهترین سخنران هم چالش است؛ بهخصوص وقتی انتظار دارید یا امیدوارید مخاطب را بخندانید. بهترین راه موفقیت، آماده بودن است. شما بخشی از این آمادگی را با ساختن مجموعهای از داستانها برای سخنرانیهای طنز آغاز کردهاید. راه دیگر آماده شدن، کسب هرچه بیشتر اطلاعات دربارهٔ مخاطبان است.
تکلیف شما
- هدف
- هدف از این پروژه این است که روش خود را برای ایراد سخنرانیهای در لحظه بیابید و انطباق داستانهای تمرینشده با موضوع را در حین سخنرانی تمرین کنید.
- نمای کلی
- دو سخنرانی ۲ تا ۳ دقیقهای ارائه میکنید. وقتی برای نخستین سخنرانی آماده شدید، مدیر جلسه موضوعی را از «منبع موضوعات سخنرانیهای در لحظه» در پایان این پروژه انتخاب میکند. سخنرانی شما باید ۲ تا ۳ دقیقه طول بکشد و دستکم یک حکایت مرتبط با موضوع را در بر بگیرد. پس از پایان سخنرانی نخست، سخنرانی دوم ۲ تا ۳ دقیقهای را دربارهٔ موضوعی تازه ارائه دهید. هر دو موضوع باید تصادفی و بیآنکه از پیش بدانید، انتخاب شوند.
مهارتهای خود را ارزیابی کنید#
سطح مهارت فعلی خود را با امتیاز دادن به هر یک از گزارههای زیر (از ۱ تا ۵) ارزیابی کنید. ستون «پیش از ارائه» را اکنون و ستون «پس از ارائه» را پس از پایان پروژه کامل کنید.
- ۵ شایان تقلید
- ۴ بسیار خوب
- ۳ چیرهدست
- ۲ رو به رشد
- ۱ نیازمند بهبود
| گزاره | پیش از ارائه | پس از ارائه |
|---|---|---|
| میتوانم سخنرانی را طوری تنظیم کنم که برای ویژگیهای جمعیتی مخاطبانم مؤثر باشد. | ||
| میتوانم چند سخنرانی آماده کنم تا برای محیطها و مخاطبان گوناگونی که ممکن است در برابرشان سخن بگویم، آماده باشم. | ||
| در هر شرایطی بهراحتی میتوانم یک سخنرانی در لحظه ارائه کنم. | ||
| میدانم چگونه با طنز با مخاطب ارتباط برقرار کنم. | ||
| میتوانم بهطور مؤثر از طنز برای ارتباط با مخاطب استفاده کنم. | ||
| میدانم این پروژه در زندگی من، بیرون از پارس مسترز، چه کاربردی دارد. |
شایستگیها
در این پروژه، شایستگیهای زیر را فرا میگیرید و تمرین میکنید:
- سخنرانی را با ویژگیهای مخاطبان تنظیم کنید.
- برای موضوعات و موقعیتهای گوناگون، محتوای سخنرانی بسازید.
- مخاطب را با طنز بهطور مؤثر درگیر کنید.
- به موقعیت سخنرانی در لحظه بهطور مؤثر پاسخ دهید.
- شیوهٔ استفاده از طنز برای ارتباط با مخاطب را بشناسید.
بخش ۲: سخنرانی در لحظه#
طنز به هر گفتاری جان میبخشد و میتواند موضوعی خشک را جذابتر و سرگرمکنندهتر کند. امیدواریم همانطور که برای افزودن طنز به سخنرانیهایتان کوشیدهاید، لذت خنداندن مخاطبان را هم تجربه کرده باشید.
طنز در یک سخنرانی در لحظه — حتی در گفتاری به جدیت یک سوگسخن — میتواند دلها و امید را به سوی موقعیتی جدی یا دشوار ببرد. گاهی از شما دعوت میشود سخنرانی در لحظه ایراد کنید. برخی سخنرانان در سخنرانیهای غیرمنتظره میدرخشند و برخی دیگر با ترسی فزاینده روبهرو میشوند. مؤثرترین راه مدیریت چنین موقعیتی، آماده شدن است.
آمادگی برای سخنرانی در لحظه با آمادگی برای سخنرانی ازپیشآماده تفاوت دارد، اما برخی گامهایشان مشترک است. شما مهمترین گام را برداشتهاید: داستانها یا حکایتهایی سازمانیافته و تمرینشده در ذهن دارید. این داستانها ابزارهایی هستند که برای موفقیت در سخنرانی در لحظه به آنها نیاز دارید.
افزون بر داشتن مجموعهای از داستانها، آگاهی از واکنش مخاطبان در طول سخنرانی نیز به موفقیت شما کمک میکند.
بگذارید ویژگیهای مخاطبان، انتخاب داستان را هدایت کند#
آگاهی، بزرگترین دارایی هر سخنرانی است که سخنرانی در لحظه ارائه میدهد؛ و نخستین و احتمالاً مهمترین جایی که این آگاهی لازم است، شناخت مخاطب است.
اگر در یک رویداد خانوادگی یا کاری هستید، ممکن است مخاطبان خود را خوب بشناسید. ممکن است هم در رویدادی سخن بگویید که تنها شمار اندکی از حاضران را میشناسید یا هیچکدام را نمیشناسید. مشاهدهٔ گروههای گوناگونی که مخاطبان را تشکیل میدهند، به شما کمک میکند برای احتمال سخنرانی در لحظه آماده شوید.
پیش از آنکه در رویدادی با مخاطبان آشنا به سخنرانی دعوت شوید، پرسشهایی هست که باید از خود بپرسید:
چه نوع مراسمی است؟#
میان داستانهایی که در یک دورهمی خانوادگی ساده یا یک جشن عروسی رسمی و بزرگ تعریف میکنید، تفاوت مهمی هست؛ حتی اگر مخاطبان هر دو یکسان باشند.
چه کسانی حاضرند؟#
ممکن است در رویدادی با چند همکار یا در جلسهای با حضور مشتریان مهم شرکت کنید. در نظر گرفتن فهرست مهمانان، حتی وقتی حاضران را میشناسید، کمک میکند در صورت دعوت به سخنرانی، گزینههای خود را محدودتر و دقیقتر کنید.
حالوهوای کلی رویداد چیست؟#
حتی در رویدادی بسیار رسمی یا جدی، مانند مراسم ختم یا نشست هیئتمدیره، طنز ممکن است دقیقاً همان چیزی باشد که مخاطب نیاز دارد. ممکن است از شما دعوت شود چون برگزارکنندگان میدانند میتوانید به رویدادی غمانگیز کمی نشاط ببخشید؛ یا خودتان هنگام دعوت به سخنرانی در لحظه احساس کنید طنز لازم است.
ویژگیهای جمعیتی مخاطب ابزاری عالی برای انتخاب موضوع و حکایتهایی است که میخواهید به اشتراک بگذارید. شناخت مخاطب و رویداد کمک میکند سخنرانی در لحظهای بسازید که هم مناسب باشد و هم مؤثر.
چه کسی این رویداد را برگزار میکند؟#
سناریوهای پیشین به مخاطبانی میپرداخت که آنها را میشناسید، چه خانواده، چه همسالان و چه همکاران. وقتی مخاطب ناآشناست، پرسشهای دیگری هم هست که میتوانید از خود بپرسید.
شناخت برگزارکنندگان رویداد اغلب اطلاعاتی دربارهٔ شرکتکنندگان به شما میدهد. برای مثال، اگر در رویدادی برای جمعآوری کمک مالی به یک باغوحش محلی شرکت میکنید، احتمالاً حاضران به رفاه حیوانات اهمیت میدهند. این اطلاعات کمک میکند وجوه مشترک مخاطبان را بشناسید و اگر از شما خواستند چند کلمه بگویید، داستانها یا حکایتهای آمادهای را برگزینید که با موفقیت میتوانید به اشتراک بگذارید.
چه کسانی در میان مخاطبان هستند؟#
تا جایی که میتوانید دربارهٔ مخاطب بیاموزید. ویژگیهای مخاطبان عمیقتر از ظاهر آنهاست و میتواند با باورها، تعهد به یک هدف یا سازمان، یا دیدگاههای اجتماعی آنها پیوند داشته باشد.
مراسم چقدر رسمی است؟#
همانند مثال عروسی یا دورهمی خانوادگی، میزان رسمی بودن گردهمایی کمک میکند موضوع و داستان خود را هوشمندانه برگزینید. صرفنظر از میزان رسمی بودن، تمرکز بر موضوعاتی که برای همه جذاب است، احتمالاً موفقترین راهبرد برای گنجاندن طنز در سخنرانی شماست.
بخش ۳: گسترش مجموعهٔ داستانهای شما#
گام بعدی در آمادگی برای سخنرانیهای در لحظه، مرور داستانهایی است که دوست دارید از آنها استفاده کنید و اندیشیدن به شیوههای گوناگون روایت آنها.
- برای مثال، اگر یکی از داستانهای محبوب شما پنچر شدن لاستیک در یک شب بارانی است، بیندیشید چگونه میتوانید آن را برای رویدادها یا مخاطبان گوناگون تنظیم کنید.
- منبع طنز را در داستان خود پیدا کنید و ببینید چگونه میتوانید داستان را پیرامون همان ایدهٔ همهپسند تنظیم کنید تا برای مخاطبان گوناگون مناسب باشد. تصمیم بگیرید داستان را برای مخاطبان محافظهکار، همکاران یا حاضران در یک مراسم ختم یا عروسی چگونه تعریف کنید.
- به یاد داشته باشید برخی داستانها هرگز برای مخاطبی خاص مناسب نخواهند بود، اما برای دیگران عالیاند.
- خود را به چالش بکشید تا راهی بیابید که داستان محبوبتان را در هر شرایطی بتوانید ارائه دهید. این انعطاف هنگامی که بیمقدمه از شما خواسته میشود سخن بگویید، به کارتان میآید.
- از ابزار «مجموعهٔ داستانها» برای دستهبندی داستانها بر اساس رویداد، نوع سخنرانی یا ویژگیهای جمعیتی مخاطبان استفاده کنید.
- داستانهای عمومی را که مطمئنید برای بیشتر مخاطبان و رویدادها جذاباند شناسایی کنید و داستانهایی را که فقط برای سرگرمی یا خنداندن مناسباند، برای چنین سخنرانیهایی کنار بگذارید.
سخنرانی در لحظه در موقعیتهای دشوار#
گاهی رهبران، یا کسانی که ناگهان در جایگاه رهبری قرار میگیرند، به سخنرانی در لحظه نیاز پیدا میکنند و اغلب شرایط سخنرانی دشوار است. از تغییری مورد انتظار با نتیجهای غیرمنتظره تا فاجعهبارترین فقدان، داشتن داستانها و حکایتهای خوب میتواند به شما کمک کند در دشوارترین سخنرانیها نیز موفق باشید.
رهبری#
رهبری در این مثال میتواند رسمی باشد، مانند رهبر یک سازمان حرفهای؛ اما رهبران در خانوادهها، محلهها و گروههای دیگر نیز هنگام نیاز پا پیش میگذارند. در لحظههای فشار شدید، رهبرانی که نشاط و امید را وارد موقعیت میکنند، میتوانند به گروه کمک کنند از بحران به راهحل برسد. همان اصولی که برای سخنرانیهای در لحظه آموختهاید، در سخنرانیهای در لحظه در نقش رهبری و موقعیتهای دشوار نیز صدق میکند.
آمادهسازی#
آمادگی همیشه به معنای نوشتن سخنرانی نیست؛ ممکن است در نتیجهٔ تمرین انواع سخنرانی در جمع، اعتمادبهنفس کافی برای قدم گذاشتن در یک موقعیت دشوار را داشته باشید.
مهمترین آمادهسازی، ساختن مجموعهای گسترده از داستانهاست — داستانهای طنز و نیز داستانهایی دربارهٔ توانمندی و شجاعت — که در چنین موقعیتهای دشواری پشتیبان گفتار شما باشند.
همدلی#
شناخت مخاطب، همدلی با نگرانیهای او و حتی کنار گذاشتن درد خود در یک موقعیت دشوار، به شما کمک میکند؛ چه سخنران به صحبت در نقش رهبر عادت داشته باشد و چه نه. چند دقیقه وقت بگذارید و بیندیشید چگونه میتوانید از همین داستانها و مهارتها در یک موقعیت دشوار رهبری استفاده کنید. اگر با شرایط زندگیتان سازگارتر است، به یک چالش حرفهای، یک بحران شخصی یا هر دو فکر کنید.
بهروزرسانی#
پس از بررسی چالشهایی که ممکن است با آنها روبهرو شوید، دوباره به مجموعهٔ داستانهایتان نگاه کنید. مطمئن شوید برای سخن گفتن در هر شرایطی، مواد لازم را دارید؛ و به یاد داشته باشید مجموعهٔ خود را مرتب با تجربههای تازه، لطیفهها، جملههای انتقالی یا هر چیز دیگری که وقتی زمان اندکی برای آماده کردن یک سخنرانی مهم دارید — یا هیچ زمانی ندارید — به کارتان میآید، بهروز کنید.
بخش ۴: آمادهسازی و بازاندیشی#
پیش از سخنرانی#
یکی از مهمترین ابزارهای جعبهابزار طنز شما، توانایی همدلی با دیگران است. مخاطبان نیز مانند هر فردی میتوانند شخصیت و حالوهوای خاص خود را داشته باشند. ویژگیهای جمعیتی تا حدی کمک میکند، اما توجه به واکنش مخاطب به سخنرانان دیگر و به خود رویداد، شما را به درکی عمیقتر میرساند.
به نشانههای پیرامون خود توجه کنید: ببینید مخاطب در سخنرانیهای دیگر کجا میخندد (یا نمیخندد). اگر مخاطبان نوعی محتوا را توهینآمیز یا تحقیرکننده میدانند، بهویژه حواستان باشد. اگر سخنران دیگری هست، گوش دهید؛ میخواهید محتوای شما تازه باشد، نه چهارمین داستان شب دربارهٔ آبوهوا. حتی اگر داستان آبوهوای شما خندهدارترین و بهترین باشد، شاید برای مخاطبانی که از حکایتهای آبوهوایی خسته شدهاند کارساز نباشد.
گاهی هم مخاطب حالوهوای خنده دارد و در همه چیز نکتهای خندهدار مییابد. چنین مخاطبانی برای طنزپردازان فوقالعادهاند، به شرط آنکه طنزپرداز انتظار خنده داشته باشد. اما اگر قصد دارید داستانی تأثرانگیز یا تلخ تعریف کنید، این مخاطب ممکن است آنطور که میخواهید واکنش نشان ندهد، یا ممکن است ناخواسته جمعی شاد و سرزنده را غمگین کنید.
در طول سخنرانی#
نیاز به همدلی، بهویژه در میانهٔ سخنرانی بیشتر میشود. همانطور که میتوانید واکنش مخاطبان به سخنرانان دیگر را زیر نظر بگیرید، آگاهی از مخاطبان هنگام ارائهٔ سخنرانی بداهه نیز به شما کمک میکند.
- اگر میبینید مخاطبان علاقهٔ خود را از دست میدهند یا معذباند، چیزی را در ارائهٔ خود تغییر دهید.
- موفقترین سخنرانان تعامل بالایی با مخاطبان دارند؛ یعنی میدانند کی موضوع را عوض کنند، داستان را تنظیم کنند یا حتی سخنرانیای را که دیگر به کار مخاطب نمیآید، زودتر از برنامه به پایان برسانند.
- موفقیت شما، بهویژه در طنز، در تمام کردن سخنرانی نیست، بلکه در ارائهٔ سخنرانیای است که برای مخاطب جذاب، تأثیرگذار یا سرگرمکننده باشد.
- آگاهی و همدلی شما را راهنمایی میکند تا حالوهوای مخاطب را بشناسید، خود را با آن هماهنگ کنید و سخنرانی موفقی بسازید.
پس از سخنرانی#
پس از پایان سخنرانی، گامهایی هست که میتوانید برای بهبود سخنرانیهای آینده بردارید:
- از تجربه بیاموزید
- هر سخنرانی تجربهای آموزنده است؛ بهویژه سخنرانیهای غیرمنتظره و در لحظه.
- بازاندیشی کنید
- چند دقیقه برای مرتب کردن افکار و یادداشتبرداری دربارهٔ سخنرانی، داستانهایی که به کار بردید و میزان موفقیت ارائهتان وقت بگذارید؛ این کار در آمادهسازی سخنرانیهای بعدی کمکتان میکند.
- آن را بنویسید
- بیآنکه از سخنرانی یا عملکرد خود انتقاد کنید، یادداشت کنید چه چیزی به نظرتان بهتر از همه بود و اگر دوباره سخنرانی میکردید، چه چیزی را تغییر میدادید.
- مخاطبان را هم در نظر بگیرید
- هرچند بعید است دقیقاً همان سخنرانی را برای مخاطبانی مشابه تکرار کنید، دانستن آنچه مؤثر بوده، دفعهٔ بعد کمکتان میکند. دربارهٔ خود مخاطب و اینکه نیازها و واکنشهایش را چقدر خوب تشخیص دادید نیز یادداشت بنویسید.
- عینی باشید
- تا جایی که میتوانید، دربارهٔ میزان برآورده کردن نیازهای مخاطب عینی باشید. این را میتوانید با یادآوری میزان درگیری مخاطبان، خنده یا واکنش مثبتشان به شوخطبعی شما و تأثیر سخنرانی در همان لحظه بسنجید.
موفقترین سخنرانیهای در لحظه محتوایی دارند که بهخوبی آماده شدهاست. میتوانید داستانها را بپرورانید و تمرین کنید تا هر جا و در هر رویدادی که از شما سخنرانی در لحظه خواستند، آماده و قادر به ارائهٔ سخنرانیای معنادار باشید.
مرور و بهکارگیری
پیش از آنکه تکلیف خود را کامل کنید، لحظهای به پرسشهای زیر فکر کنید. اگر نمیتوانید بهآسانی به آنها پاسخ دهید، پروژه را دوباره مرور کنید.
- چگونه میتوانید برای یک سخنرانی در لحظه آماده شوید؟
- برای پشتیبانی از مخاطبان گوناگون، چه تغییراتی میتوانید در حکایتها و داستانهای آمادهٔ خود بدهید؟
- شناخت ویژگیهای جمعیتی مخاطبان چگونه به موفقیت شما کمک میکند؟
- برای پشتیبانی از رویدادهای گوناگون، چه تغییراتی میتوانید در حکایتها و داستانهای آمادهٔ خود بدهید؟
تکلیف خود را کامل کنید#
اکنون که پروژه را بهطور کامل مطالعه کردهاید، برای سخنرانیهای خود برنامهریزی و آمادهسازی کنید.
- بازبینی
- برای مرور تکلیف خود به کادر «تکلیف شما» بازگردید.
- سازماندهی
- از «فهرست بازبینی پروژه» برای مرور مراحل و افزودن مراحل شخصی خود استفاده کنید؛ این کار به سازماندهی و آمادهسازی تکلیفتان کمک میکند.
- زمانبندی
- برای تعیین زمان سخنرانی خود با معاون آموزشی هماهنگ کنید.
- آمادهسازی
- برای ارزیابی آماده شوید. منابع ارزیابی را مرور کنید و پیش از سخنرانی با ارزیاب خود به اشتراک بگذارید؛ میتوانید آنها را بهصورت برخط نیز ارسال کنید.