زمان کل مناظره: ۱۵ دقیقه (هر طرف ۷ دقیقه و ۳۰ ثانیه).
۱. معماری فیزیکی و آمادهسازی محیط#
برای حفظ بیطرفی و ساختار، چیدمان صحنه باید چنین باشد: - جایگاهها: دو صندلی یا تریبون جدا برای «موافق» و «مخالف» با فاصلهٔ دستکم ۱٫۵ متر، با زاویه به سمت مخاطبان (نه کاملاً روبهروی هم، تا تماس چشمی با سالن حفظ شود).
- جایگاه تسهیلگر: ایستاده در مرکز (کمی عقبتر از خط دو سخنران) یا نشسته پشت میز جلوی صحنه، با دید کامل بر حسابرس زمان و سخنرانان.
- نمایش گزاره: گزارهٔ مناظره روی وایتبرد، فلیپچارت یا نمایشگر در دید همه نوشته شود تا از تحریف موضوع جلوگیری شود.
- ابزار زمانسنجی: کارتهای رنگی (سبز، زرد، قرمز) یا زنگ رومیزی برای اعلام پایان زمان، بهجای هشدارهای گفتوگوی متنی.
۲. کاربرگ میدانی تسهیلگر مناظره#
این کاربرگ برای چاپ در قطع A4 و پر کردن با خودکار در جریان اجرای زنده طراحی شدهاست.
جدول ۱: ممیزی زمان (اقتصاد بلاغی)#
با کرنومتر ثبت کنید. اگر سخنران با کارت قرمز ناچار به توقف شد، خانهٔ «توقف» را علامت بزنید.
| بخش | زمان هدف | موافق | مخالف |
|---|---|---|---|
| استدلال اصلی | ۲: ۰۰ | ……… ☐ توقف | ……… ☐ توقف |
| پاسخ متقابل | ۱: ۳۰ | ……… ☐ توقف | ……… ☐ توقف |
| تبادل آزاد (نوبتهای ۳۰ ثانیهای) | ۳: ۰۰ | ……… ☐ توقف | ……… ☐ توقف |
| جمعبندی | ۱: ۰۰ | ……… ☐ توقف | ……… ☐ توقف |
| جمع کل / انحراف زمانی | ۷: ۳۰ | ……… | ……… |
جدول ۲: ماتریس ارجاع متقابل (شنود فعال)#
آیا مستقیماً به استدلال بیانشدهٔ طرف مقابل پاسخ داده شد؟
| نوبت | طرف | استدلال هدفگرفتهشده | هستهٔ نقلقول (کلیدواژه) | معتبر؟ |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | موافق | ☐ بله ☐ خیر (تکرار) | ||
| ۲ | مخالف | ☐ بله ☐ خیر (تکرار) | ||
| ۳ | موافق | ☐ بله ☐ خیر (تکرار) | ||
| ۴ | مخالف | ☐ بله ☐ خیر (تکرار) |
آمار ارجاع: موافق (… از …) | مخالف (… از …)
جدول ۳: ادعای مستند#
| طرف | ادعای مطرحشده | شاهد / مدرک ارائهشده | نوع شاهد | مستند؟ |
|---|---|---|---|---|
| موافق | تجربی / عینی / آماری | ☐ بله ☐ خیر | ||
| مخالف | تجربی / عینی / آماری | ☐ بله ☐ خیر | ||
| موافق | تجربی / عینی / آماری | ☐ بله ☐ خیر | ||
| مخالف | تجربی / عینی / آماری | ☐ بله ☐ خیر |
آمار استناد: موافق (… از …) | مخالف (… از …)
جدول ۴: نقض قاعده (ثبت رفتاری به روش SBI)#
هر بار که تذکر کلامی یا با زنگ داده شد، ثبت کنید. راهنمای کدها: ۱ = حمله به شخص؛ ۲ = قطع کلام (بدنی یا آوایی)؛ ۳ = خروج از گزارهٔ روی وایتبرد.
| زمان تذکر | طرف | نوع نقض (کد) | رفتار مشاهدهشده | اقدام |
|---|---|---|---|---|
| ☐ ۱ ☐ ۲ ☐ ۳ | ☐ تذکر شفاهی ☐ زنگ | |||
| ☐ ۱ ☐ ۲ ☐ ۳ | ☐ تذکر شفاهی ☐ زنگ | |||
| ☐ ۱ ☐ ۲ ☐ ۳ | ☐ تذکر شفاهی ☐ زنگ | |||
| ☐ ۱ ☐ ۲ ☐ ۳ | ☐ تذکر شفاهی ☐ زنگ |
۳. متن گزارش پایانی روی صحنه#
تسهیلگر برای گزارش پایانی در مرکز صحنه میایستد.
نمونهٔ گزارش پایانی
«حضار گرامی، مناظرهٔ امروز پیرامون گزارهٔ [اشاره به وایتبرد] برگزار شد. در جایگاه حسابرس این فرایند، دادههای رفتاری زیر ثبت شد: - تقارن زمانی: زمان کل موافق [ … ] و مخالف [ … ] بود؛ اختلاف زمانی تنها [ … ] ثانیه بود. (اگر توقفها زیاد بود: ) اقتدار زمانی با [ … ] بار استفاده از کارت قرمز حفظ شد.
- شنود فعال و ارجاع: از مجموع [ … ] نوبت تبادل، در [ … ] نوبت شاهد پاسخ مستقیم به استدلال مقابل بودیم (نرخ [ … ]٪). قویترین نمونهٔ ارجاع امروز از آنِ [موافق/مخالف] بود که در پاسخ به ادعای [ … ] دقیقاً به «[ … ]» اشاره کرد.
- معماری استدلال: در مجموع [ … ] ادعای کلیدی شنیدیم که [ … ] مورد آن به شواهد عینی یا تجربی متصل بود.
- رفتار مناظرهای: [ … ] مورد نقض قاعده ثبت شد که با مداخله در لحظه مدیریت شد و تمرکز به محتوا بازگشت.
هیچگونه داوری محتوایی بر عهدهٔ این نقش نیست. این دادهها برای تنظیم مدل ذهنی سخنرانان به مدیر نشست تقدیم میشود. تریبون در اختیار مدیر نشست.»