
دستگاه مختصات: آدرس دقیق هر نقطه، از نقشهٔ گنج تا بازی و مسیریاب
هدفهای این ایستگاه#
- بفهمی هر نقطه با یک زوج مرتب (y x,) آدرسدهی میشود و ترتیب مهم است.
- نقطهها را روی صفحه پیدا و رسم کنی و با آنها مسیر و شکل بسازی.
- یک دادهٔ کوچک جمعآوری کنی و آن را روی نمودار نمایش دهی.
- گزارش کتبی تایپشده بنویسی و در ارائهٔ ۴ تا ۶ دقیقهای تلاش، گامها و اثر بازخوردها را نشان دهی.
مأموریت تو: نقشهبان گنج شو
- هدف
- گزارش کتبی تایپشده بنویسی و در ارائهٔ ۴ تا ۶ دقیقهای تلاش، گامها و اثر بازخوردها را نشان دهی.
- نمای کلی
- جعبهٔ مختصات خودت را بساز، با کارتهای مختصات بازی کن، یک نقشهٔ گنج یا شکل مخفی طراحی کن، یک نظرسنجی کوچک انجام بده و روی نمودار ببر، از بازخوردها برای بهتر کردن کارت استفاده کن، گزارش کتبی تایپشده را به تسهیلگر سرپرست بده و در ارائهٔ ۴ تا ۶ دقیقهای ماجرای نقطههایت را تعریف کن.
بخش ۱: آدرس یک نقطه#
ترانه برای دوستش پیام داد: «گنج زیر کاشِ)۲ ۳,( است!» دوستش رفت سراغ کاشِ)۳ ۲,( و فقط گرد و خاک پیدا کرد! در دستگاه مختصات، عدد اول (x) میگوید چند قدم به راست برو و عدد دوم (y) میگوید چند قدم بالا برو. ترتیب مهم است؛ برای همین به آن «زوج مرتب» میگویند.
بخش ۲: سه نقطه#
نقطهٔ )۲ ۳,(: از مبدأ ۳ قدم راست، ۲ قدم بالا. نقطهٔ )۴ ۱,(: ۱ قدم راست، ۴ قدم بالا. نقطهٔ )۰ ۵,(: ۵ قدم راست و اصاً لبالا نرو؛ پس روی خود محور افقی است.

بخش ۳: نقشهٔ گنج#
از )۰ ۰,( شروع کن: برو )۰ ۲,(، بعد )۳ ۲,(، بعد )۳ ۵,(، بعد )۵ ۵,(. طول کل مسیر چند قدم است؟ ۲ + ۳ + ۳ + ۲ = ۱۰ قدم.

بخش ۴: مراحل انجام پروژه#
- جعبهٔ مختصات من: یک صفحهٔ شطرنجی ۶ در ۶ روی مقوا یا در یک جعبه بکش و محورها را شمارهگذاری کن.
- کارتهای مختصات: دستکم ۱۰ کارت بساز که روی هر کدام یک زوج مرتب نوشته شده؛ با یک دوست نوبتی کارت بکشید و نقطه را پیدا کنید.
- شکل مخفی یا نقشهٔ گنج: فهرستی از نقطهها بنویس که وقتی به ترتیب وصل شوند یک شکل (ستاره، خانه، حرف) یا مسیر گنج بسازند.
- داده و نمودار: یک نظرسنجی کوچک (مثاً لورزش محبوب همکلاسیها یا تعداد قدم روزانه) انجام بده و نتیجه را در نمودار میلهای یا خطی نشان بده.
- بازخورد: کارت و نقشهات را به خانواده یا دوستانت بده تا حل کنند؛ کجا گیر کردند؟ کارت را اصلاح کن.
- گزارش کتبی تایپشده: با ساختار «هدف، ساخت جعبه و کارتها، شکل یا نقشه، داده و نمودار، بازخوردها و اصلاحها، آموختهها».
- ارائه: در ۴ تا ۶ دقیقه با جعبهٔ مختصات و نمودار، ماجرای نقطههایت را تعریف کن؛ حتی میتوانی از مخاطبان بخواهی یک نقطه را پیدا کنند.



بخش ۵: از داده تا نمودار#
از ۳۰ همکلاسی پرسیدیم ورزش محبوبت چیست: فوتبال ۹، والیبال ۶، شنا ۵، شطرنج ۴، دوچرخه ۶. جمع: ۹ + ۶ + ۵ + ۴ + ۶ = ۳۰ ✓. فوتبال ۹ از ۳۰ یعنی ۳۰ درصد. در نمودار میلهای، هر میله یک نقطهٔ (ورزش، تعداد) است که تا محور افقی پایین کشیده شده.

بخش ۶: چالش ستارهدار: فاصلهٔ دو نقطه#
از )۱ ۱,( تا )۴ ۵,( چقدر راه است، اگر مستقیم برویم؟ افقی ۴ قدم، عمودی ۳ قدم؛ با قضیهٔ فیثاغورس: ۴۲ + ۳۲ = ۱۶ + ۹ = ۲۵ و ریشهٔ ۲۵ میشود ۵. (این بخش اختیاری و برای کنجکاوهاست.)

بخش ۷: مختصات در زندگی#
بازیهای رایانهای جای هر شخصیت را با مختصات نگه میدارند. مسیریاب و نقشه، جای تو را با طول و عرض جغرافیایی میدانند؛ نوعی مختصات روی کرهٔ زمین. هر پیکسل عکس یک آدرس (y x,) دارد؛ فیلترهای عکس هم با همین آدرسها کار میکنند. در ورزش، تحلیلگر تیم جای بازیکنان و مسیر توپ را روی صفحه تحلیل میکند.

خودآزمایی#
گزینهٔ درست را انتخاب کن و «بررسی پاسخها» را بزن.
نمایش پاسخنامه
۱. ۴؛ ۲. روی محور افقی؛ ۳. چون ترتیب دو عدد مهم است
پرسشهای مرور و کاربرد#
- فرق )۵ ۲,( و )۲ ۵,( را با یک نقاشی نشان بده.
- شکل مخفی یا نقشهٔ گنجت از چه نقطههایی ساخته شد؟
- نمودار نظرسنجیات چه چیزی را نشان داد؟
- بازخورد دیگران چه چیزی را در کارت یا نقشهات تغییر داد؟
مهر گذرنامه: پیش از رفتن به ایستگاه بعد#
پیش از رفتن به ایستگاه بعدی، این موارد را علامت بزن:
آفرین! یک مهر دیگر در گذرنامهٔ ریاضیات خورد.