راهنمای تسهیلگر: سطح ۲ • پروژهٔ ۱: راز تقسیم خوشمزه#
تقسیم منصفانه
در یک نگاه#
| هدف | عضو نشان میدهد چطور میشود یک چیز (مثلاً پیتزا یا کیک) را طوری میان چند نفر تقسیم کرد که هیچکساحساس نکند سهمش کم است. |
|---|---|
| چرا مهم است | تقسیم منصفانه همان مسئلۀ دعوای همیشگی سر سهم است. عضو یاد میگیرد «منصفانه» را دقیق تعریف کندو روشهایی را بشناسد که بدون داور کار میکنند. |
| زمان ارائه | )۲۰ دقیقه (قاعدهٔ۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ دقیقه — چراغها: سبز۶ تا۴ |
| خروجیها | یک گزارش کتبی تایپشده دربارۀ روشهای تقسیم منصفانه، اجرای دستکم یک روش با حاضران یا با مثال، و دقیقهای.۶ تا۴ سخنرانی |
| منبع | ۱ «شکارچی الگوها»، پروژهٔ۲ کتابچۀ سطح |
پیشنهاد: جریان کار و زمانبندی زمان چه اتفاقی میافتد
| چه بگوییم | پیشنهاد | |
|---|---|---|
| چه بگوییم | ||
| لحظه | جملههای آماده | |
| جملههای آماده |
| هنگام تحویل پروژه | «پروژهٔ بعدی تو «راز تقسیم خوشمزه» است، دربارۀ تقسیم منصفانه. لازم نیست از اول همهچیز را بدانی؛ کتابچه قدمبهقدم کمکت میکند. اول «مأموریت تو« را بخوان و هر جا گیر کردی بپرس.» |
|---|---|
| هنگام بازبینی گزارش | «مثال حلشدهات را قدمبهقدم برایم توضیح بده؛ مثل اینکه من هیچ ریاضی بلد نیستم.« • »جواب این نفر یعنی چه؟»۳ پرسش را چطور پیدا کردی: تقسیم منصفانه برای |
| پیش از ارائه | دقیقه. اگر آزمایش زنده داری، زمانش را هم حساب کن.«۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ »شمارش چراغها: سبز |
| پس از ارائه | «یک چیزی که امروز حاضران از تو یاد گرفتند چه بود؟« • »اگر دوباره ارائه میکردی، کدام گام را با تصویرروشنتر نشان میدادی؟» |
مفهوم ریاضی به زبان ساده#
دستکمهر نفر از نگاه خودش نفر تقسیم کنیم، تقسیم وقتی منصفانه است که ۳ اگر چیزی را میانمنصفانه یعنی چه؟ یکسوم کل را گرفته باشد. مهم این است که هر کس با «ترازوی خودش» بسنجد؛ یکی خامه را دوست دارد و دیگری بیسکویت را. نفر اول کیک را به دو تکهای میبُرد که از نگاه خودش برابرند. نفر دوم هر تکهای راروش «یکی میبُرد، دیگری برمیدارد» (دو نفر): که بیشتر دوست دارد برمیدارد. نفر اول ناراضی نیست، چون خودش دو تکۀ برابر بریده است؛ نفر دوم هم ناراضی نیست، چون خودش انتخاب کردهاست. یک نفر کیک را به سه تکۀ برابر (از نگاه خودش) میبُرد. دو نفر دیگرروش «تقسیمکنندۀ تنها« (سه نفر، اشتاینهاوس): میگویند کدام تکهها برایشان »قابل قبول» است (دستکم یکسوم). اگر هر کدام تکۀ قابل قبول جداگانهای داشته باشند، اول آنها برمیدارند و تکۀ آخر به بُرنده میرسد. نفر اول تکهای را که به نظرش سهم منصفانه است جدا میکند. تکهروش «آخرین کوچککننده» (چند نفر، باناخ و کناستر): میرسدآخرین کسیدستبهدست میشود؛ هر کس فکر کند تکه بیش از سهم منصفانه است، کمی از آن را کم میکند. تکه به که آن را کوچک کردهاست (اگر هیچکس کوچکش نکرد، به نفر اول). بعد کار با بقیۀ کیک و بقیۀ افراد تکرار میشود.
| مثال حلشده | |
|---|---|
| : مسئله | ،۵ ،۲ — نازی۱ ،۳ ،۶ است): امیر۱۰ کیکی سه تکه دارد. هر نفر به هر تکه امتیاز دادهاست (جمع امتیازهای هر نفر |
اگر تکۀ اول به امیر، دومی به نازی و سومی به احسان برسد، آیا تقسیم منصفانه است؟۷ ،۲ ،۱ — احسان۳. امتیاز۳٫۳ است، یعنی حدود۱۰ سهم منصفانه برای هر نفر یکسوم از .1.
2. است.۳٫۳ بیشتر از۶ امتیاز دارد؛۶ امیر تکۀ اول را گرفته که از نگاه خودش#
۳٫۳ امتیاز از نگاه خودش؛ بیشتر از۵ : نازی تکۀ دوم را گرفته .3.
۳٫۳ امتیاز؛ بیشتر از۷ : احسان تکۀ سوم را گرفته .4.
)۱۰ از۷ و۵ ،۶( جواب: بله، منصفانه است؛ هر سه نفر از نگاه خودشان بیش از یکسوم گرفتهاند .
)۱۰ از۷ و۵ ،۶( جواب: بله، منصفانه است؛ هر سه نفر از نگاه خودشان بیش از یکسوم گرفتهاند.
| اشتباههای رایج و واکنش شما | |
|---|---|
| اشتباه عضو | واکنش پیشنهادی |
| بپرسید: «اگر تو عاشق خامه باشی و من عاشق بیسکویت، تکۀ هموزن برای هردو یکسان است؟» نشان دهید معیار، نگاه خود هر نفر است. .«فکر میکند منصفانه یعنی »تکهها دقیقاً هموزن باشند بپرسید بُرنده دو تکه را چطور بریده بود. چون از نگاه خودش برابر بریده، هرکدام برسد راضی است. در روش «یکی میبُرد» میگوید بُرنده همیشه ضررمیکند. بخواهید روش را با سه نفر از حاضران اجرا کند؛ معمولاً خودش میبیند که تکهبه آخرین کوچککننده میرسد. در روش «آخرین کوچککننده» تکه را به نفر اول میدهد. از او بخواهید جدول امتیاز سهنفرهای مثل مثال بالا بسازد و منصفانه بودن را باعدد نشان دهد. فقط روشها را نام میبرد و مثال عددی نمیآورد. راهنمایی بدون لو دادن جواب | |
|---|---|
| «فکر میکند منصفانه یعنی »تکهها دقیقاً هموزن باشند. | بپرسید: «اگر تو عاشق خامه باشی و من عاشق بیسکویت، تکۀ هموزن برای هردو یکسان است؟» نشان دهید معیار، نگاه خود هر نفر است. |
| در روش «یکی میبُرد» میگوید بُرنده همیشه ضررمیکند. | بپرسید بُرنده دو تکه را چطور بریده بود. چون از نگاه خودش برابر بریده، هرکدام برسد راضی است. |
| در روش «آخرین کوچککننده» تکه را به نفر اول میدهد. | بخواهید روش را با سه نفر از حاضران اجرا کند؛ معمولاً خودش میبیند که تکهبه آخرین کوچککننده میرسد. |
| فقط روشها را نام میبرد و مثال عددی نمیآورد. | از او بخواهید جدول امتیاز سهنفرهای مثل مثال بالا بسازد و منصفانه بودن را باعدد نشان دهد. |
| راهنمایی بدون لو دادن جواب |
هر بار فقط یک راهنمایی بدهید و صبر کنید. اگر عضو پیش رفت، راهنمایی بعدی لازم نیست.
| پله | آنچه بگویید |
|---|---|
| ۱ راهنمایی | «منصفانه از نگاه چه کسی؟ از نگاه داور یا از نگاه خود هر نفر؟» |
| ۲ راهنمایی | نفر چه کسری از کل است؟«۳ »سهم منصفانه برای |
| ۳ راهنمایی | «حالا امتیاز تکهای را که هر نفر گرفته با یکسوم امتیازهای خودش مقایسه کن.» |
| معیارهای ارزیابی | |
|---|---|
| معیار | )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| (ویژهٔ پروژه)درستی ریاضی و استدلال | تعریف تقسیم منصفانه و دستکم یک روش را درست توضیح میدهد و نشان میدهد چراهیچکس ناراضی نمیماند. |
|---|---|
| (ویژهٔ پروژه)توضیح روشن با تصویر | با شکل، کیک کاغذی یا اجرای زنده با حاضران روش را قابل دیدن میکند. |
| واضح بودن مطالب | حاضران همهٔ مطالب را متوجه میشوند. |
| قدرت صدا | صدا رسا و شنیدنی است و با محتوا هماهنگ تغییر میکند. |
| تماس چشمی | با همهٔ بخشهای حاضران ارتباط چشمی دارد. |
| راحتی | آرام و مطمئن صحبت میکند. |
| ژستها | حرکات دست و بدن به پیام کمک میکند. |
| جذاب بودن | توجه حاضران را از آغاز تا پایان نگه میدارد. |
| مدیریت زمان | ارائه در بازهٔ زمانی پروژه تمام میشود. |
)۱۹ یا بیشتر کامل میشود (قاعدهٔ۳ امتیاز میگیرد. پروژه با میانگین۱ تا۵ هر معیار با مقیاس.
| کلید خودآزمایی | |
|---|---|
| پرسش | پاسخ درست |
| پاسخ درست |
| هر نفر از نگاه خودش دستکم یکسوم بگیرد نفر یعنی چه؟۳ . تقسیم منصفانه برای۱ .چون خودش دو تکۀ برابر (از نگاه خودش) بریده است . در روش «یکی میبُرد، دیگری برمیدارد» چرا بُرنده ناراضی نمیشود؟۲ .به آخرین کسی که آن را کوچک کرد . در روش «آخرین کوچککننده» تکه به چه کسی میرسد؟۳ فهرست بازبینی پیش از ارائه . | |
|---|---|
| نفر یعنی چه؟۳ . تقسیم منصفانه برای۱ | هر نفر از نگاه خودش دستکم یکسوم بگیرد. |
| در روش «یکی میبُرد، دیگری برمیدارد» چرا بُرنده ناراضی نمیشود؟۲. | چون خودش دو تکۀ برابر (از نگاه خودش) بریده است. |
| در روش «آخرین کوچککننده» تکه به چه کسی میرسد؟۳. | به آخرین کسی که آن را کوچک کرد. |
| فهرست بازبینی پیش از ارائه |
تعریف «منصفانه از نگاه هر نفر» در سخنرانی آمدهاست☐.دستکم یک روش گامبهگام اجرا یا نمایش داده میشود☐.یک مثال عددی (جدول امتیاز) با پاسخ درست دارد☐.)۴ گزارش کتبی تایپشده پیش از ارائه به تأیید یک تسهیلگر رسیدهاست (قاعدهٔ☐.)۱۳ و۱۲ اگر از هوش مصنوعی کمک گرفته، میزان آن را اعلام میکند (قاعدهٔ☐. دقیقه تمرین شده است۶ تا۴ ارائه در☐.
پیشنهاد: ایدۀ اجرا
اجرای زنده با یک کیک یا پیتزای کاغذی و سه داوطلب، از سادهترین و جذابترین راههای نشان دادن روش است.