راهنمای تسهیلگر: سطح ۳ • پروژهٔ ۱: معمار پلهای نامرئی#
مسیر اویلری و مسئلۀ پستچی چینی
در یک نگاه#
| هدف | عضو نشان میدهد چه وقت میشود از همهٔ خیابانهای یک نقشه دقیقاً یک بار گذشت و اگر نشود، پستچیکمترین راه اضافه را چطور پیدا میکند. |
|---|---|
| چرا مهم است | این همان معمای معروف «پلهای کونیگسبرگ» است که اویلر حل کرد. امروز شهرداریها برای مسیر ماشینهایزباله، برفروب و پست از همین ایده استفاده میکنند. |
| زمان ارائه | )۲۰ دقیقه (قاعدهٔ۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ دقیقه — چراغها: سبز۶ تا۴ |
| خروجیها | ۶ تا۴ گزارش کتبی، یک نقشهٔ واقعی یا ساختگی (مثلاً محله یا مدرسه) به شکل گراف، تعیین مسیر و سخنرانیدقیقهای. |
| منبع | ۱ «جادوگران نقشه، شانس و رمز»، پروژهٔ۳ کتابچۀ سطح |
پیشنهاد: جریان کار و زمانبندی زمان چه اتفاقی میافتد
| چه بگوییم | پیشنهاد | |
|---|---|---|
| چه بگوییم | ||
| لحظه | جملههای آماده | |
| جملههای آماده |
| «پروژهٔ بعدی تو «معمار پلهای نامرئی» است، دربارۀ مسیر اویلری و مسئلۀ پستچی چینی. لازم نیست از اولهمهچیز را بدانی؛ کتابچه قدمبهقدم کمکت میکند. اول «مأموریت تو« را بخوان و هر جا گیر کردی بپرس.» هنگام تحویل پروژه »مثال حلشدهات را قدمبهقدم برایم توضیح بده؛ مثل اینکه من هیچ ریاضی بلد نیستم.« • «جواب این گره فرد داریم. کدام درست است؟»۲ ًپرسش را چطور پیدا کردی: در یک گراف همبند دقیقا هنگام بازبینی گزارش دقیقه. اگر آزمایش زنده داری، زمانش را هم حساب کن.«۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ »شمارش چراغها: سبز پیش از ارائه «یک چیزی که امروز حاضران از تو یاد گرفتند چه بود؟« • »اگر دوباره ارائه میکردی، کدام گام را با تصویرروشنتر نشان میدادی؟» پس از ارائه مفهوم ریاضی به زبان ساده | |
|---|---|
| هنگام تحویل پروژه | «پروژهٔ بعدی تو «معمار پلهای نامرئی» است، دربارۀ مسیر اویلری و مسئلۀ پستچی چینی. لازم نیست از اولهمهچیز را بدانی؛ کتابچه قدمبهقدم کمکت میکند. اول «مأموریت تو« را بخوان و هر جا گیر کردی بپرس.» |
| هنگام بازبینی گزارش | «مثال حلشدهات را قدمبهقدم برایم توضیح بده؛ مثل اینکه من هیچ ریاضی بلد نیستم.« • »جواب این گره فرد داریم. کدام درست است؟»۲ ًپرسش را چطور پیدا کردی: در یک گراف همبند دقیقا |
| پیش از ارائه | دقیقه. اگر آزمایش زنده داری، زمانش را هم حساب کن.«۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ »شمارش چراغها: سبز |
| پس از ارائه | «یک چیزی که امروز حاضران از تو یاد گرفتند چه بود؟« • »اگر دوباره ارائه میکردی، کدام گام را با تصویرروشنتر نشان میدادی؟» |
| مفهوم ریاضی به زبان ساده |
هر گره یعنی چند خیابان به آن میرسد. گره با درجۀ فرد را «گرهدرجۀ هر تقاطع یک گره و هر خیابان یک یال است. : گره و یال فرد» مینامیم. جمع درجهها همیشه دو برابر تعداد یالهاست؛ پس تعداد گرههای فرد همیشه زوج است. : قانون دستدادن (برای نقشهای که همهٔ بخشهایش به هم راه دارند): قانون اویلر گره فرد ← میشود از همهٔ یالها یک بار گذشت و به نقطۀ شروع برگشت (دور اویلری(قاعدهٔ ۰) • ) گره فرد ← میشود از همهٔ یالها یک بار گذشت، ولی باید از یک گره فرد شروع و در دیگری تمام کرد (مسیر اویلری۲ •. گره فرد ← ناممکن است۲ • بیش از. اگر گره فرد داشته باشیم، پستچی باید بعضی خیابانها را دوباره برود. بهترین کار این است که گرههای فرد رامسئلۀ پستچی: دوتادوتا جفت کنیم و کوتاهترین راه میان هر جفت را تکرار کنیم؛ جفتکردنی را انتخاب میکنیم که جمع راههای تکراری کمترین باشد.
| مثال حلشده | ،DA = ۳ ، | BD = ۵. پستچی باید از همهٔ خیابانها بگذرد |
|---|---|---|
| CD = ۴ ،BC = ۳ ، است. خیابانها: A ادارۀ پست درAB = ۴: مسئله |
- برگردد. کمترین مسافت چقدر است؟A و به .۱۹ = ۵ + ۳ + ۴ + ۳ + ۴ : جمع همهٔ خیابانها .1 . فردندD وB . پسD = ۳ ،C = ۲ ،B = ۳ ، درجهها: A = ۲
- ) وB–A–D = ۷( است؛ راههای دیگرB–C–D = ۷ را دوباره رفت. راه مستقیم D تاB باید کوتاهترین راهBD = ۵
طولانیترند.
. یک مسیر نمونه: ۲۴ = ۵ + ۱۹ : کل مسافتA → B → D → B → C → D → A .4.
BD واحد؛ با تکرار خیابان۲۴ : جواب .
BD واحد؛ با تکرار خیابان۲۴ : جواب.
)مثال دوم (جفت کردن چهار گره فرد#
و۱۳ ،۵ داشته باشیم، سه جور جفت کردن ممکن است. اگر جمع راههای تکراری برای این سه حالتS وP، Q، R اگر چهار گره فرد
) را انتخاب میکنیم.۵ باRS وPQ( باشد، جفتکردن ارزانتر۹#
| اشتباههای رایج و واکنش شما | |
|---|---|
| اشتباه عضو | واکنش پیشنهادی |
| واکنش پیشنهادی |
| بخواهید کنار هر گره عدد درجه را بنویسد و بعد بررسی کند جمع درجهها دوبرابر تعداد یالها شود. .)درجۀ گره را اشتباه میشمارد (یالی را جا میاندازد با یک نقشهٔ کوچک روی کاغذ امتحان کند؛ میبیند مسیر باید از یک گره فردشروع و در دیگری تمام شود. گره فرد هم میشود به نقطۀ شروع۲ فکر میکند بابرگشت. بپرسید هدف تکرار چیست: «زوج کردن» گرههای فرد. فقط راه میان گرههایفرد کمک میکند. برای پستچی، یالی را تکرار میکند که به گرههای فردربطی ندارد. بخواهید همهٔ راههای میان آن دو گره را بنویسد و جمع هر کدام را مقایسهکند. کوتاهترین راه میان دو گره فرد را با یال مستقیم یکیمیگیرد، حتی وقتی راه دورتر کوتاهتر است. راهنمایی بدون لو دادن جواب | |
|---|---|
| )درجۀ گره را اشتباه میشمارد (یالی را جا میاندازد. | بخواهید کنار هر گره عدد درجه را بنویسد و بعد بررسی کند جمع درجهها دوبرابر تعداد یالها شود. |
| گره فرد هم میشود به نقطۀ شروع۲ فکر میکند بابرگشت. | با یک نقشهٔ کوچک روی کاغذ امتحان کند؛ میبیند مسیر باید از یک گره فردشروع و در دیگری تمام شود. |
| برای پستچی، یالی را تکرار میکند که به گرههای فردربطی ندارد. | بپرسید هدف تکرار چیست: «زوج کردن» گرههای فرد. فقط راه میان گرههایفرد کمک میکند. |
| کوتاهترین راه میان دو گره فرد را با یال مستقیم یکیمیگیرد، حتی وقتی راه دورتر کوتاهتر است. | بخواهید همهٔ راههای میان آن دو گره را بنویسد و جمع هر کدام را مقایسهکند. |
| راهنمایی بدون لو دادن جواب |
هر بار فقط یک راهنمایی بدهید و صبر کنید. اگر عضو پیش رفت، راهنمایی بعدی لازم نیست.
| پله | آنچه بگویید |
|---|---|
| ۱ راهنمایی | «کنار هر گره بنویس چند خیابان به آن میرسد.» |
| ۲ راهنمایی | «چند گره فرد داری؟ قانون اویلر برای این تعداد چه میگوید؟» |
| ۳ راهنمایی | «گرههای فرد را جفت کن؛ کدام راه میان آنها کوتاهتر است؟» |
| معیارهای ارزیابی | |
|---|---|
| معیار | )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| (ویژهٔ پروژه)درستی ریاضی و استدلال | درجهها را درست میشمارد، قانون اویلر را درست به کار میبرد و مسافت پستچی را درستحساب میکند. |
|---|---|
| (ویژهٔ پروژه)توضیح روشن با تصویر | نقشه و مسیر را با رنگ یا شمارهگذاری روشن نشان میدهد. |
| واضح بودن مطالب | حاضران همهٔ مطالب را متوجه میشوند. |
| قدرت صدا | صدا رسا و شنیدنی است و با محتوا هماهنگ تغییر میکند. |
| تماس چشمی | با همهٔ بخشهای حاضران ارتباط چشمی دارد. |
| راحتی | آرام و مطمئن صحبت میکند. |
| ژستها | حرکات دست و بدن به پیام کمک میکند. |
| جذاب بودن | توجه حاضران را از آغاز تا پایان نگه میدارد. |
| مدیریت زمان | ارائه در بازهٔ زمانی پروژه تمام میشود. |
)۱۹ یا بیشتر کامل میشود (قاعدهٔ۳ امتیاز میگیرد. پروژه با میانگین۱ تا۵ هر معیار با مقیاس.
| کلید خودآزمایی | |
|---|---|
| پرسش | پاسخ درست |
| پاسخ درست |
| میتوان از همهٔ یالها دقیقا یک بار گذشت، از یک گرهفرد تا دیگری. گره فرد داریم. کدام درست است؟۲ . در یک گراف همبند دقیقا۱ ۱۴ یال دارد. مجموع درجههای گرههایش چند است؟۷ . گرافی۲ . را دوبار میرودD تاB کوتاهترین راه چه میکند؟D وB . پستچی برای برگشت به اداره، با دو گره فرد۳ فهرست بازبینی پیش از ارائه | |
|---|---|
| گره فرد داریم. کدام درست است؟۲ . در یک گراف همبند دقیقا۱ | میتوان از همهٔ یالها دقیقا یک بار گذشت، از یک گرهفرد تا دیگری. |
| یال دارد. مجموع درجههای گرههایش چند است؟۷ . گرافی۲ | |
| چه میکند؟D وB . پستچی برای برگشت به اداره، با دو گره فرد۳ | را دوبار میرودD تاB کوتاهترین راه. |
| فهرست بازبینی پیش از ارائه |
نقشه به شکل گراف با درجههای نوشتهشده رسم شدهاست☐. گره فرد) درست توضیح داده میشود۲ یا بیش از۲ ،۰( قانون اویلر☐.مسافت پستچی با یالهای تکراری درست حساب شدهاست☐.)۴ گزارش کتبی پیش از ارائه تأیید شدهاست (قاعدهٔ☐.اگر نقشهٔ واقعی محله را نشان میدهد، نشانی خانۀ کسی را مشخص نمیکند☐. دقیقه تمرین شده است۶ تا۴ ارائه در☐.
پیشنهاد: ایدۀ اجرا
اجرای معمای «این شکل را بدون برداشتن قلم بکش» با حاضران، شروع جذابی است.