راهنمای تسهیلگر: سطح ۳ • پروژهٔ ۴: رمزنگار جوان#
رمز سزار، تحلیل بسامد و پایۀ رمزهای امروزی
در یک نگاه#
| هدف | عضو یک رمز ساده (سزار) را با الفبای فارسی میسازد، نشان میدهد چرا بهسادگی شکسته میشود و ایدۀرمزهای امروزی را معرفی میکند. |
|---|---|
| چرا مهم است | هر بار که پیامرسان یا بانک آنلاین استفاده میکنیم، رمزنگاری از ما محافظت میکند. این پروژه از یک رمزدوهزارساله شروع میکند و تا ایدۀ رمزهای امروزی میرسد. |
| زمان ارائه | )۲۰ دقیقه (قاعدهٔ۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ دقیقه — چراغها: سبز۶ تا۴ |
| خروجیها | دقیقهای. کتابچه ویدیو را اختیاری میداند: «اگر۶ تا۴ گزارش کتبی، ساختن و شکستن یک پیام رمزی و سخنرانیباشگاه بخواهد» ویدیو برای رهیار فرستاده میشود. |
| منبع | ۴ «جادوگران نقشه، شانس و رمز»، پروژهٔ۳ کتابچۀ سطح |
قاعدهٔ مصوب باشگاه: قاعده
کتابچه دربارۀ ویدیوی این پروژه میگوید «اگر باشگاه بخواهد». ویدیو اختیاری است و در ارزیابی اثری ندارد؛ ارائهٔ حضوری ارزیابی
| (قاعدهٔ ۷) ). اگر ویدیو ساخته شد، فقط در پنل پارس مسترز یا فضای رسمی باشگاه بارگذاری میشود (قاعدهٔ۳۰ میشود (قاعدهٔ | |
|---|---|
| جریان کار و زمانبندی | پیشنهاد |
| پیشنهاد | |
| زمان | چه اتفاقی میافتد |
| چه اتفاقی میافتد |
| چه بگوییم | پیشنهاد | |
|---|---|---|
| چه بگوییم | ||
| لحظه | جملههای آماده | |
| جملههای آماده |
| هنگام تحویل پروژه | «پروژهٔ بعدی تو «رمزنگار جوان» است، دربارۀ رمز سزار، تحلیل بسامد و پایۀ رمزهای امروزی. لازم نیست از اولهمهچیز را بدانی؛ کتابچه قدمبهقدم کمکت میکند. اول «مأموریت تو« را بخوان و هر جا گیر کردی بپرس.» |
|---|---|
| هنگام بازبینی گزارش | «مثال حلشدهات را قدمبهقدم برایم توضیح بده؛ مثل اینکه من هیچ ریاضی بلد نیستم.« • »جواب این چه میشود؟«۳ پرسش را چطور پیدا کردی: «سلام» با سزار فارسی و کلید |
| پیش از ارائه | دقیقه. اگر آزمایش زنده داری، زمانش را هم حساب کن.«۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ »شمارش چراغها: سبز |
| پس از ارائه | «یک چیزی که امروز حاضران از تو یاد گرفتند چه بود؟« • »اگر دوباره ارائه میکردی، کدام گام را با تصویرروشنتر نشان میدادی؟» |
مفهوم ریاضی به زبان ساده#
۳۲ = ، … ی۳ = ، پ۲ = ، ب۱ = حرف الفبای فارسی را شمارهگذاری میکنیم: ا۳۲ : الفبا با شماره. ). اگر از «ی« رد شدیم، از اول الفبا۱۸( «) میشود »ض۱۵( «، »س۳ هر حرف را به اندازۀ «کلید» جلو میبریم. با کلید: رمز سزار « میگویند(قاعدهٔ ۳۲) ادامه میدهیم (مثل ساعت؛ به این »پیمانۀ همان پیام اول را میدهد). کسی میتواند همه را امتحان کند.۳۲ کلید واقعی هست (کلید۳۱ فقطچرا سزار ضعیف است؟ حروف متن است. اگر در پیام رمزی یک حرف٪۱۵٫۸ بعضی حروف در فارسی خیلی بیشتر میآیند؛ مثلاً «ا« حدودتحلیل بسامد: خیلی زیاد بیاید، احتمالاً جای »ا» نشسته است. این روش را دانشمند مسلمان، الکندی، بیش از هزار سال پیش نوشت. ، …) تا تحلیل بسامد سختتر شود.۲ ،۵ ،۱ ،۲ ،۵ ،۱ ً به جای یک کلید، چند کلید یکی در میان به کار میرود (مثالرمز ویژنر: ضرب کردن دو عدد اول آسان است، اما پیدا کردن آن دو عدد از روی بر این واقعیت تکیه دارند که ):RSA رمزهای امروزی (مثل آسان است، اما برعکسش را باید با امتحان کردن پیدا کرد.۲۲۱ = ۱۷ × ۱۳ ً. مثالحاصلضرب بسیار سخت است
مثال حلشده#
رمز کنید.۳ کلمۀ «سلام» را با رمز سزار و کلید: مسئله#
1. = ض۱۸ = ۳ + ۱۵ ← ۱۵ = س#
3. = و۳۰ = ۳ + ۲۷ ← ۲۷ = ل .2 = ت۴ = ۳ + ۱ ← ۱ = ا#
4. = ه۳۱ = ۳ + ۲۸ ← ۲۸ = م#
«جواب: »ضوته .
«جواب: »ضوته.
)۲۲۱ مثال دوم (ویژنر و#
(حدود۲۲۱ کافی است عددهای اول تا ریشۀ۲۲۱ (به ترتیب و تکراری) میشود «بچپذجه«. برای شکستن۲ ،۵ ،۱ »ابادان» با کلیدهای
۱۷ × ۱۳ = ۲۲۱ : جواب میدهد۱۳ ؛ و۱۳ ،۱۱ ،۷ ،۵ ،۳ ،۲ :) را امتحان کنیم۱۴٫۹.
| اشتباههای رایج و واکنش شما | |
|---|---|
| اشتباه عضو | واکنش پیشنهادی |
| واکنش پیشنهادی |
| حرفی کتابچه را جلوی او بگذارید و بخواهید از روی آن کار کند.۳۲ جدول شمارهگذاری الفبا را اشتباه میکند (مثلاً «آ« را جدامیشمارد یا »پ، چ، ژ، گ« را جا میاندازد). میآید؛ پس از »ی« دوباره »ا«.۱ دوباره۱۲ مثال ساعت را بزنید: پس از وقتی از »ی» رد میشود، نمیداند چه کند. تا عقب.۳ « تا جلو رفتیم، برای برگشتن چه کنیم؟۳ بپرسید: »اگر برای رمزگشایی باز هم کلید را اضافه میکند. را بدون دانستن جواب تجزیه۲۲۱ را حساب کند و بعد۱۷ × ۱۳ از او بخواهیدکند؛ تفاوت سختی را خودش حس میکند. چون «عددهای بزرگ دارد» امن است،RSA میگویدبدون اشاره به ضرب آسان و تجزیۀ سخت. راهنمایی بدون لو دادن جواب | |
|---|---|
| شمارهگذاری الفبا را اشتباه میکند (مثلاً «آ« را جدامیشمارد یا «پ، چ، ژ، گ» را جا میاندازد). | حرفی کتابچه را جلوی او بگذارید و بخواهید از روی آن کار کند.۳۲ جدول |
| وقتی از «ی« رد میشود، نمیداند چه کند. | میآید؛ پس از »ی« دوباره »ا».۱ دوباره۱۲ مثال ساعت را بزنید: پس از |
| برای رمزگشایی باز هم کلید را اضافه میکند. | تا عقب.۳ « تا جلو رفتیم، برای برگشتن چه کنیم؟۳ بپرسید: »اگر |
| چون «عددهای بزرگ دارد» امن است،RSA میگویدبدون اشاره به ضرب آسان و تجزیۀ سخت. | را بدون دانستن جواب تجزیه۲۲۱ را حساب کند و بعد۱۷ × ۱۳ از او بخواهیدکند؛ تفاوت سختی را خودش حس میکند. |
| راهنمایی بدون لو دادن جواب |
هر بار فقط یک راهنمایی بدهید و صبر کنید. اگر عضو پیش رفت، راهنمایی بعدی لازم نیست.
| پله | آنچه بگویید |
|---|---|
| ۱ راهنمایی | «شمارهٔ هر حرف را از جدول پیدا کن.» |
| ۲ راهنمایی | تا کم کن.«۳۲ ، بیشتر شد۳۲ »به هر شماره کلید را اضافه کن؛ اگر از |
| ۳ راهنمایی | «شمارهٔ تازه را دوباره به حرف تبدیل کن.» |
| معیارهای ارزیابی | |
|---|---|
| معیار | )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| (ویژهٔ پروژه)درستی ریاضی و استدلال | رمز را بیخطا میسازد و میشکند و دلیل ضعف سزار و ایدۀ رمزهای امروزی را درست توضیحمیدهد. |
|---|---|
| (ویژهٔ پروژه)توضیح روشن با تصویر | با چرخ رمز، جدول الفبا یا نمایش زنده رمزگذاری را روشن نشان میدهد. |
| واضح بودن مطالب | حاضران همهٔ مطالب را متوجه میشوند. |
| قدرت صدا | صدا رسا و شنیدنی است و با محتوا هماهنگ تغییر میکند. |
| تماس چشمی | با همهٔ بخشهای حاضران ارتباط چشمی دارد. |
| راحتی | آرام و مطمئن صحبت میکند. |
| ژستها | حرکات دست و بدن به پیام کمک میکند. |
| جذاب بودن | توجه حاضران را از آغاز تا پایان نگه میدارد. |
| مدیریت زمان | ارائه در بازهٔ زمانی پروژه تمام میشود. |
)۱۹ یا بیشتر کامل میشود (قاعدهٔ۳ امتیاز میگیرد. پروژه با میانگین۱ تا۵ هر معیار با مقیاس.
| کلید خودآزمایی | |
|---|---|
| پرسش | پاسخ درست |
| پاسخ درست |
| ضوته چه میشود؟۳ . «سلم» با سزار فارسی و کلید۱ . کلید واقعی دارد۳۱ چون فقط . چرا سزار در فارسی بهسادگی شکسته میشود؟۲ ضرب کردن آسان است، اما تجزیۀ عدد بزرگ به عددهایاول بسیار سخت است. کدام واقعیت است؟RSA . پایۀ رمزهایی مثل۳ فهرست بازبینی پیش از ارائه | |
|---|---|
| چه میشود؟۳ . «سلم» با سزار فارسی و کلید۱ | ضوته |
| چرا سزار در فارسی بهسادگی شکسته میشود؟۲. | کلید واقعی دارد۳۱ چون فقط. |
| کدام واقعیت است؟RSA . پایۀ رمزهایی مثل۳ | ضرب کردن آسان است، اما تجزیۀ عدد بزرگ به عددهایاول بسیار سخت است. |
| فهرست بازبینی پیش از ارائه |
دستکم یک پیام با سزار درست رمز و رمزگشایی شدهاست☐. کلید یا تحلیل بسامد) گفته میشود۳۱( دلیل ضعف سزار☐.ایدۀ «ضرب آسان، تجزیۀ سخت» با مثال معرفی میشود☐اگر ویدیو تهیه شده، فقط در پنل پارس مسترز یا فضای رسمی باشگاه بارگذاری و پیوندش خصوصی فرستاده میشود (قاعدهٔ☐(قاعدهٔ ۷).)۴ گزارش کتبی پیش از ارائه تأیید شدهاست (قاعدهٔ☐. دقیقه تمرین شده است۶ تا۴ ارائه در☐.
پیشنهاد: ایدۀ اجرا
ساختن یک «چرخ رمز» دوطبقه از مقوا (دو دایرۀ الفبا روی هم) هم ابزار کار عضو است و هم وسیلۀ نمایش.