راهنمای تسهیلگر: سطح ۴ • پروژهٔ ۱: بازی جوانمردانه#
نظریۀ بازیها: معمای زندانی و تعادل نش
در یک نگاه#
| هدف | عضو نشان میدهد وقتی نتیجۀ تصمیم ما به تصمیم دیگران هم بستگی دارد، چطور میشود بهترین انتخاب راپیدا کرد و چرا گاهی «بهترین برای من» برای همه بد میشود. |
|---|---|
| چرا مهم است | نظریۀ بازیها در اقتصاد، سیاستگذاری، زیستشناسی و حتی روابط دوستانه کاربرد دارد و به عضو کمک میکندارزش همکاری را با عدد ببیند. |
| زمان ارائه | )۲۰ دقیقه (قاعدهٔ۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ دقیقه — چراغها: سبز۶ تا۴ |
| خروجیها | گزارش کتبی، یک جدول بازی (ماتریس پرداخت) از یک موقعیت واقعی، اجرای یک بازی کوتاه یا مسابقۀ راهبردها دقیقهای.۶ تا۴ و سخنرانی |
| منبع | ۱ «فرماندهان تصمیمهای هوشمند»، پروژهٔ۴ کتابچۀ سطح |
پیشنهاد: جریان کار و زمانبندی زمان چه اتفاقی میافتد
| چه بگوییم | پیشنهاد | |
|---|---|---|
| چه بگوییم | ||
| لحظه | جملههای آماده | |
| جملههای آماده |
| «پروژهٔ بعدی تو «بازی جوانمردانه» است، دربارۀ نظریۀ بازیها: معمای زندانی و تعادل نش. لازم نیست از اولهمهچیز را بدانی؛ کتابچه قدمبهقدم کمکت میکند. اول «مأموریت تو« را بخوان و هر جا گیر کردی بپرس.» هنگام تحویل پروژه »مثال حلشدهات را قدمبهقدم برایم توضیح بده؛ مثل اینکه من هیچ ریاضی بلد نیستم.« • «جواب اینپرسش را چطور پیدا کردی: راهبرد غالب یعنی…» هنگام بازبینی گزارش دقیقه. اگر آزمایش زنده داری، زمانش را هم حساب کن.«۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ »شمارش چراغها: سبز پیش از ارائه «یک چیزی که امروز حاضران از تو یاد گرفتند چه بود؟« • »اگر دوباره ارائه میکردی، کدام گام را با تصویرروشنتر نشان میدادی؟» پس از ارائه مفهوم ریاضی به زبان ساده | |
|---|---|
| هنگام تحویل پروژه | «پروژهٔ بعدی تو «بازی جوانمردانه» است، دربارۀ نظریۀ بازیها: معمای زندانی و تعادل نش. لازم نیست از اولهمهچیز را بدانی؛ کتابچه قدمبهقدم کمکت میکند. اول «مأموریت تو« را بخوان و هر جا گیر کردی بپرس.» |
| هنگام بازبینی گزارش | «مثال حلشدهات را قدمبهقدم برایم توضیح بده؛ مثل اینکه من هیچ ریاضی بلد نیستم.« • »جواب اینپرسش را چطور پیدا کردی: راهبرد غالب یعنی…» |
| پیش از ارائه | دقیقه. اگر آزمایش زنده داری، زمانش را هم حساب کن.«۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ »شمارش چراغها: سبز |
| پس از ارائه | «یک چیزی که امروز حاضران از تو یاد گرفتند چه بود؟« • »اگر دوباره ارائه میکردی، کدام گام را با تصویرروشنتر نشان میدادی؟» |
| مفهوم ریاضی به زبان ساده |
جدولی که نشان میدهد هر بازیکن با هر ترکیب از انتخابها چه امتیازی میگیرد. : ماتریس پرداخت سال؛ اگر یکی اعتراف و دیگری سکوت کند،۱ دو مظنون جدا بازجویی میشوند. اگر هر دو سکوت کنند، هر کدام: معمای زندانی سال. برای هر نفر، اعتراف همیشه بهتر به نظر میرسد،۵ سال؛ اگر هر دو اعتراف کنند، هر کدام۱۰ ) و دیگری۰( اعترافکننده آزاد ) است.۱ و۱( ) برای هر دو بدتر از سکوت۵ و۵( اما نتیجۀ نهایی انتخابی که هر کاری حریف بکند، برای ما بهتر (یا دستکم نه بدتر) است.راهبرد غالب: وضعیتی که هیچ بازیکنی بهتنهایی با عوض کردن انتخابش سود بیشتری نمیبرد. تعادل نش همیشه بهترین نتیجهتعادل نش: برای جمع نیست. (اول همکاری کن، بعد هر کاری حریف دور قبل کرد تکرار«اینبهآندر» وقتی بازی بارها تکرار شود، راهبردهایی مثل بازی تکراری: کن) خوب کار میکنند. «اینبهآندر» در یک مسابقۀ تکبهتک هیچوقت از حریفش بیشتر امتیاز نمیگیرد، اما در مجموع میتواند خوب عمل کند. نتیجۀ مسابقه به اینکه چه راهبردهایی شرکت کردهاند بستگی دارد.
مثال حلشده#
سود میبرند؛ اگر هر دو تخفیف۳ دو بستنیفروشی کنار هم هستند. اگر هر دو قیمت بالا نگه دارند، هر کدام: مسئله
تعادل نش کدام است؟۰ و دیگری۵ ؛ اگر یکی تخفیف بدهد و دیگری نه، تخفیفدهنده۱ بدهند، هر کدام.
- ) است.۳( ) بهتر از قیمت بالا۵( از نگاه فروشگاه اول: اگر دومی قیمت بالا بگذارد، تخفیف
2. ) است.۰( ) بهتر از قیمت بالا۱( اگر دومی تخفیف بدهد، تخفیف#
- پس تخفیف برای اولی راهبرد غالب است؛ برای دومی هم همینطور.
- در «هر دو تخفیف» هیچکدام با تغییر تنهایی سود بیشتری نمیبرد.
برای هر دو بهتر بود۶ ) است؛ در حالی که «هر دو قیمت بالا« با جمع۱ ،۱( جواب: تعادل نش »هر دو تخفیف» با سود .
برای هر دو بهتر بود۶ ) است؛ در حالی که «هر دو قیمت بالا« با جمع۱ ،۱( جواب: تعادل نش »هر دو تخفیف» با سود.
)مثال دوم (مسابقۀ راهبردها#
، همیشه۸۱ ، تصادفی۹۲ ، اینبهآندر۱۰۰ ، کینهای۱۱۲ دور) امتیاز کل این بود: همیشه خائن۱۰ در مسابقۀ نمونهٔ کتابچه (هر جفت
برنده به ترکیب شرکتکنندگان بستگی دارد و این نتیجه با نتیجۀ مسابقههای معروف تفاوت دارد؛ این خودش نکتۀ۷۸ همکار.
خوبی برای بحث است.
| اشتباههای رایج و واکنش شما | |
|---|---|
| اشتباه عضو | واکنش پیشنهادی |
| واکنش پیشنهادی |
| ،۳( ) است، اما بهترین برای جمع۱ ،۱( از مثال بستنیفروشی نشان دهید تعادل(قاعدهٔ ۳) .تعادل نش را همان «بهترین نتیجه برای همه» میداند بخواهید برای هر خانه دو عدد بنویسد و با دو رنگ مشخص کند کدام عدد مالکیست. .ماتریس را از نگاه فقط یک بازیکن میخواند نتیجۀ مسابقۀ کتابچه را نشان دهید؛ برنده به ترکیب راهبردها بستگی دارد. میگوید «اینبهآندر» همیشه برنده است. )؛ مثالهایی مثل ورزش،۱۵ یادآوری کنید موضوعهای سیاسی ممنوعاند (قاعدهٔفروشگاه یا کار گروهی را پیشنهاد کنید. موقعیت واقعیاش موضوع سیاسی است (مثلاً جنگمیان کشورها). راهنمایی بدون لو دادن جواب | |
|---|---|
| تعادل نش را همان «بهترین نتیجه برای همه» میداند. | ۳. ،۳( ) است، اما بهترین برای جمع۱ ،۱( از مثال بستنیفروشی نشان دهید تعادل) |
| ماتریس را از نگاه فقط یک بازیکن میخواند. | بخواهید برای هر خانه دو عدد بنویسد و با دو رنگ مشخص کند کدام عدد مالکیست. |
| میگوید «اینبهآندر» همیشه برنده است. | نتیجۀ مسابقۀ کتابچه را نشان دهید؛ برنده به ترکیب راهبردها بستگی دارد. |
| موقعیت واقعیاش موضوع سیاسی است (مثلاً جنگمیان کشورها). | )؛ مثالهایی مثل ورزش،۱۵ یادآوری کنید موضوعهای سیاسی ممنوعاند (قاعدهٔفروشگاه یا کار گروهی را پیشنهاد کنید. |
| راهنمایی بدون لو دادن جواب |
هر بار فقط یک راهنمایی بدهید و صبر کنید. اگر عضو پیش رفت، راهنمایی بعدی لازم نیست.
| پله | آنچه بگویید |
|---|---|
| ۱ راهنمایی | «فرض کن حریف قیمت بالا گذاشته؛ تو چه کنی بهتر است؟» |
| ۲ راهنمایی | «حالا فرض کن حریف تخفیف داده؛ باز تو چه کنی؟» |
| ۳ راهنمایی | «آیا انتخابی هست که در هر دو حالت بهتر باشد؟» |
| معیارهای ارزیابی | |
|---|---|
| معیار | )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| (ویژهٔ پروژه)درستی ریاضی و استدلال | ماتریس را درست میخواند و راهبرد غالب و تعادل نش را درست پیدا و توضیح میدهد. |
|---|---|
| (ویژهٔ پروژه)توضیح روشن با تصویر | ماتریس و نتیجۀ بازی را با جدول یا نمایش زنده روشن نشان میدهد. |
| واضح بودن مطالب | حاضران همهٔ مطالب را متوجه میشوند. |
| قدرت صدا | صدا رسا و شنیدنی است و با محتوا هماهنگ تغییر میکند. |
| تماس چشمی | با همهٔ بخشهای حاضران ارتباط چشمی دارد. |
| راحتی | آرام و مطمئن صحبت میکند. |
| ژستها | حرکات دست و بدن به پیام کمک میکند. |
| جذاب بودن | توجه حاضران را از آغاز تا پایان نگه میدارد. |
| مدیریت زمان | ارائه در بازهٔ زمانی پروژه تمام میشود. |
)۱۹ یا بیشتر کامل میشود (قاعدهٔ۳ امتیاز میگیرد. پروژه با میانگین۱ تا۵ هر معیار با مقیاس.
| کلید خودآزمایی | |
|---|---|
| پرسش | پاسخ درست |
| پاسخ درست |
| راهبردی که هر کاری حریف بکند، بهتر (یا دستکم نهبدتر) است. …. راهبرد غالب یعنی۱ .)۱ ،۱( هر دو تخفیف . در ماتریس بستنیفروشیها، تعادل نش کدام است؟۲ در یک مسابقۀ تکبهتک هیچوقت از حریفش بیشترامتیاز نمیگیرد. . کدام جمله دربارۀ «اینبهآندر» درست است؟۳ فهرست بازبینی پیش از ارائه | |
|---|---|
| …. راهبرد غالب یعنی۱ | راهبردی که هر کاری حریف بکند، بهتر (یا دستکم نهبدتر) است. |
| در ماتریس بستنیفروشیها، تعادل نش کدام است؟۲. | )۱ ،۱( هر دو تخفیف. |
| کدام جمله دربارۀ «اینبهآندر» درست است؟۳. | در یک مسابقۀ تکبهتک هیچوقت از حریفش بیشترامتیاز نمیگیرد. |
| فهرست بازبینی پیش از ارائه |
)۱۵ یک ماتریس پرداخت از موقعیتی غیرسیاسی ساخته شدهاست (قاعدهٔ☐.راهبرد غالب و تعادل نش با پاسخ درست پیدا شدهاست☐.تفاوت «بهترین برای من« و »بهترین برای جمع» توضیح داده میشود☐.)۴ گزارش کتبی پیش از ارائه تأیید شدهاست (قاعدهٔ☐.)۱۳ اگر برای شبیهسازی مسابقه از ابزار یا هوش مصنوعی کمک گرفته، اعلام میکند (قاعدهٔ☐. دقیقه تمرین شده است۶ تا۴ ارائه در☐.
پیشنهاد: ایدۀ اجرا
اجرای چند دور «معمای زندانی« با کارتهای »همکاری / خیانت» میان دو داوطلب، بحث را زنده میکند.