راهنمای تسهیلگر: سطح ۳ • پروژهٔ ۲: شکارچی تصادفها#
احتمال و قانون اعداد بزرگ
در یک نگاه#
| هدف | ، عضو با آزمایش سکه و تاس نشان میدهد احتمال یعنی چه، چرا سکه «حافظه» ندارد و چرا با تعداد زیاد پرتابدرصدها به احتمال واقعی نزدیک میشوند. |
|---|---|
| چرا مهم است | احتمال در پیشبینی هوا، بیمه، پزشکی و بازیها هست. این پروژه کمک میکند عضو گول خطاهای رایج مثل«حالا دیگه نوبت خط است» را نخورد. |
| زمان ارائه | )۲۰ دقیقه (قاعدهٔ۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ دقیقه — چراغها: سبز۶ تا۴ |
| خروجیها | خروجیها. دقیقهای۶ تا۴ گزارش کتبی، آزمایش واقعی پرتاب سکه یا تاس و ثبت نتایج، و سخنرانی |
| منبع | ۲ «جادوگران نقشه، شانس و رمز»، پروژهٔ۳ کتابچۀ سطح |
پیشنهاد: جریان کار و زمانبندی زمان چه اتفاقی میافتد
| چه بگوییم | پیشنهاد | |
|---|---|---|
| چه بگوییم | ||
| لحظه | جملههای آماده | |
| جملههای آماده |
| «پروژهٔ بعدی تو «شکارچی تصادفها» است، دربارۀ احتمال و قانون اعداد بزرگ. لازم نیست از اول همهچیز رابدانی؛ کتابچه قدمبهقدم کمکت میکند. اول «مأموریت تو« را بخوان و هر جا گیر کردی بپرس.» هنگام تحویل پروژه »مثال حلشدهات را قدمبهقدم برایم توضیح بده؛ مثل اینکه من هیچ ریاضی بلد نیستم.« • «جواب این در یک تاس سلام چقدر است؟»۴ پرسش را چطور پیدا کردی: احتمال آمدن عددی بیشتر از هنگام بازبینی گزارش دقیقه. اگر آزمایش زنده داری، زمانش را هم حساب کن.«۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ »شمارش چراغها: سبز پیش از ارائه «یک چیزی که امروز حاضران از تو یاد گرفتند چه بود؟« • »اگر دوباره ارائه میکردی، کدام گام را با تصویرروشنتر نشان میدادی؟» پس از ارائه مفهوم ریاضی به زبان ساده | |
|---|---|
| هنگام تحویل پروژه | «پروژهٔ بعدی تو «شکارچی تصادفها» است، دربارۀ احتمال و قانون اعداد بزرگ. لازم نیست از اول همهچیز رابدانی؛ کتابچه قدمبهقدم کمکت میکند. اول «مأموریت تو« را بخوان و هر جا گیر کردی بپرس.» |
| هنگام بازبینی گزارش | «مثال حلشدهات را قدمبهقدم برایم توضیح بده؛ مثل اینکه من هیچ ریاضی بلد نیستم.« • »جواب این در یک تاس سلام چقدر است؟»۴ پرسش را چطور پیدا کردی: احتمال آمدن عددی بیشتر از |
| پیش از ارائه | دقیقه. اگر آزمایش زنده داری، زمانش را هم حساب کن.«۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ »شمارش چراغها: سبز |
| پس از ارائه | «یک چیزی که امروز حاضران از تو یاد گرفتند چه بود؟« • »اگر دوباره ارائه میکردی، کدام گام را با تصویرروشنتر نشان میدادی؟» |
| مفهوم ریاضی به زبان ساده | |
| احتمال | ، پس احتمال۶ یا۵ « یعنی۴ وجه دارد؛ »بیشتر از۶ = تعداد حالتهای دلخواه ÷ تعداد همهٔ حالتهای همشانس. تاس |
یعنی یکسوم است.۶ از۲ شیر۷ پرتاب سکه۱۰ وقتی آزمایش را زیاد تکرار کنیم، درصد نتیجه به احتمال واقعی نزدیکتر میشود. مثلاً در: قانون اعداد بزرگ شدن٪۵۰ ً دیده میشود، اما دقیقا٪۵۰ ). نزدیک شدن به٪۵۳( شیر۵۳ پرتاب۱۰۰ ) و در٪۵۶( شیر۲۸ پرتاب۵۰ )، در۷۰٪( تضمین نمیشود. است. سکه نتیجههای قبلی را٪۵۰ بار پشتسرهم شیر بیاید، احتمال شیر در پرتاب بعدی باز هم۴ اگر سکهخطای قمارباز: «یادش» نیست. =۶ ÷ )۶ + ۵ + ۴ + ۳ + ۲ + ۱( : نزدیک میشود۳٫۵ اگر تاس را خیلی زیاد بیندازیم، میانگین عددها بهمیانگین مورد انتظار: ۳٫۵. است. دلیل٪۵۰٫۷ نفره، احتمال اینکه دستکم دو نفر روز و ماه تولد یکسان داشته باشند حدود۲۳ در جمع: معمای تولد جفت میسازند.۲۵۳ نفر۲۳ تعجبآور بودنش این است که
مثال حلشده#
در یک تاس سلام چقدر است؟۴ احتمال آمدن عددی بیشتر از: مسئله#
1. حالت همشانس(قاعدهٔ ۶)( ۶ ،۵ ،۴ ،۳ ،۲ ،۱ : حالتهای ممکن#
2. حالت(قاعدهٔ ۲)( ۶ و۵ :)۴ حالتهای دلخواه (بیشتر از#
3. ).٪۳۳ (حدود۱/۳ = ۶ ÷ ۲ = احتمال#
)۱/۳( جواب: یکسوم .
)۱/۳( جواب: یکسوم.
) جفت۲۵۳( مثال دوم#
جفت۲۵۳ = ۲ ÷ ۵۰۶ . هر جفت دو بار شمرده شده، پس۵۰۶ = ۲۲ × ۲۳ : نفر دیگر جفت شود۲۲ نفر میتواند با۲۳ هر نفر از.
| اشتباههای رایج و واکنش شما | |
|---|---|
| اشتباه عضو | واکنش پیشنهادی |
| واکنش پیشنهادی |
| « است؟۴ »بیشتر از۴ بپرسید آیا خود حالت۳ و بیشتر« یکی میگیرد و۴» « را با۴ »بیشتر ازمیشمارد. بپرسید: «سکه از کجا میداند قبلاً چه آمده؟» این همان خطای قمارباز است. پس از چند شیر پشتسرهم میگوید حالا خط محتملتراست. نتیجۀ آزمایش خودش را نشان دهید؛ قانون اعداد بزرگ میگوید «نزدیک«، نه»دقیقاً». شیر بیاید.۵۰ ً پرتاب دقیقا۱۰۰ انتظار دارد در یادآوری کنید کتابچه فقط روز و ماه را میخواهد؛ سال لازم نیست و حریمخصوصی هم حفظ میشود. برای معمای تولد سال تولد را هم میپرسد. راهنمایی بدون لو دادن جواب | |
|---|---|
| حالت۳ و بیشتر« یکی میگیرد و۴» « را با۴ »بیشتر ازمیشمارد. | « است؟۴ »بیشتر از۴ بپرسید آیا خود |
| پس از چند شیر پشتسرهم میگوید حالا خط محتملتراست. | بپرسید: «سکه از کجا میداند قبلاً چه آمده؟» این همان خطای قمارباز است. |
| شیر بیاید.۵۰ ً پرتاب دقیقا۱۰۰ انتظار دارد در | نتیجۀ آزمایش خودش را نشان دهید؛ قانون اعداد بزرگ میگوید «نزدیک«، نه»دقیقاً». |
| برای معمای تولد سال تولد را هم میپرسد. | یادآوری کنید کتابچه فقط روز و ماه را میخواهد؛ سال لازم نیست و حریمخصوصی هم حفظ میشود. |
| راهنمایی بدون لو دادن جواب |
هر بار فقط یک راهنمایی بدهید و صبر کنید. اگر عضو پیش رفت، راهنمایی بعدی لازم نیست.
| پله | آنچه بگویید |
|---|---|
| ۱ راهنمایی | «همهٔ حالتهای ممکن را فهرست کن.» |
| ۲ راهنمایی | «کدامشان همان چیزی است که میخواهی؟ چند تا هستند؟» |
| پله | آنچه بگویید |
|---|---|
| ۳ راهنمایی | «دلخواهها را بر همه تقسیم کن.» |
| معیارهای ارزیابی | |
|---|---|
| معیار | )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| (ویژهٔ پروژه)درستی ریاضی و استدلال | احتمال را درست حساب میکند و قانون اعداد بزرگ و خطای قمارباز را درست توضیح میدهد. |
|---|---|
| (ویژهٔ پروژه)توضیح روشن با تصویر | نتیجۀ آزمایش را با جدول یا نمودار روشن نشان میدهد. |
| واضح بودن مطالب | حاضران همهٔ مطالب را متوجه میشوند. |
| قدرت صدا | صدا رسا و شنیدنی است و با محتوا هماهنگ تغییر میکند. |
| تماس چشمی | با همهٔ بخشهای حاضران ارتباط چشمی دارد. |
| راحتی | آرام و مطمئن صحبت میکند. |
| ژستها | حرکات دست و بدن به پیام کمک میکند. |
| جذاب بودن | توجه حاضران را از آغاز تا پایان نگه میدارد. |
| مدیریت زمان | ارائه در بازهٔ زمانی پروژه تمام میشود. |
)۱۹ یا بیشتر کامل میشود (قاعدهٔ۳ امتیاز میگیرد. پروژه با میانگین۱ تا۵ هر معیار با مقیاس.
| کلید خودآزمایی | |
|---|---|
| پرسش | پاسخ درست |
| پاسخ درست |
| ۱/۳ در یک تاس سلام چقدر است؟۴ . احتمال آمدن عددی بیشتر از۱ ٪۵۰ همان بار پشتسرهم شیر آمده. احتمال شیر در پرتاب بعدی؟۴ . سکه۲ . نزدیک است٪۵۰ درصد شیرها به احتمال زیاد به پرتاب سکه چه میگوید؟۱۰۰۰ . قانون اعداد بزرگ دربارۀ۳ فهرست بازبینی پیش از ارائه | |
|---|---|
| در یک تاس سلام چقدر است؟۴ . احتمال آمدن عددی بیشتر از۱ | ۱/۳ |
| بار پشتسرهم شیر آمده. احتمال شیر در پرتاب بعدی؟۴ . سکه۲ | ٪۵۰ همان |
| پرتاب سکه چه میگوید؟۱۰۰۰ . قانون اعداد بزرگ دربارۀ۳ | نزدیک است٪۵۰ درصد شیرها به احتمال زیاد به. |
| فهرست بازبینی پیش از ارائه |
آزمایش واقعی انجام و نتایج ثبت شدهاست☐.دستکم یک احتمال با پاسخ درست حساب شدهاست☐.خطای قمارباز با مثال توضیح داده میشود☐.اگر تولد حاضران را میپرسد، فقط روز و ماه را میپرسد☐.)۴ گزارش کتبی پیش از ارائه تأیید شدهاست (قاعدهٔ☐. دقیقه تمرین شده است۶ تا۴ ارائه در☐.
پیشنهاد: ایدۀ اجرا
آزمایش زندۀ تولد با حاضران (اگر جمع به اندازۀ کافی بزرگ است) معمولاً همه را شگفتزده میکند؛ اگر جمع کوچک است، نتیجه
ممکن است جفتی نشان ندهد و این هم خودش درس احتمال است.