راهنمای تسهیلگر: سطح ۵ • پروژهٔ ۱: کاوشگر جهان کِشی#
توپولوژی و نوار موبیوس
در یک نگاه#
| هدف | عضو نشان میدهد در توپولوژی دو شکل وقتی «یکیاند» که بشود یکی را بدون پاره کردن یا چسباندن به دیگریتبدیل کرد، و با نوار موبیوس آزمایش زنده اجرا میکند. |
|---|---|
| چرا مهم است | و فیزیک کاربرد دارد. نوار موبیوس هم یکی ازDNA توپولوژی در طراحی شبکهها، نقشهٔ مترو، زیستشناسیشگفتانگیزترین آزمایشهای ساده با کاغذ است. |
| زمان ارائه | )۲۰ دقیقه (قاعدهٔ۶ ، قرمز۵ ، زرد۴ دقیقه — چراغها: سبز۶ تا۴ |
| خروجیها | دقیقهای با۶ تا۴ گزارش کتبی، ساختن نوار موبیوس و انجام برشها، دستکم یک کاربرد واقعی و سخنرانیآزمایش زنده. |
| منبع | ۱ «فاتحان قلهٔ اندیشه»، پروژهٔ۵ کتابچۀ سطح |
پیشنهاد: جریان کار و زمانبندی زمان چه اتفاقی میافتد
| چه بگوییم | پیشنهاد | |
|---|---|---|
| چه بگوییم | ||
| لحظه | جملههای آماده | |
| جملههای آماده |
| مفهوم ریاضی به زبان ساده | ||
|---|---|---|
| : هندسۀ الستیکی | فرض کنید شکلها از خمیر یا الستیکاند. میتوانیم کش بدهیم، خم کنیم و فشار دهیم، اما | نه پاره کنیم و |
نه بچسبانیم. چیزی که با کش دادن عوض نمیشود، تعداد سوراخهاست. لیوان دستهدار و دونات هر دو یک سوراخ دارند؛ : شمردن سوراخها پس از نگاه توپولوژی یکیاند. توپ سوراخ ندارد و با دونات فرق دارد. دارد لبه۱ رو و۱ یک نوار کاغذی بلند را بردارید، یک سرش را نیمدور بچرخانید و دو سر را بچسبانید. این نوار فقط نوار موبیوس:. اگر با مداد از وسط آن خط بکشید، بدون برداشتن مداد به همان نقطه برمیگردید و همهٔ نوار خطدار میشود.
| برشها: | رو دارد. اگر در۲ میگیرید کهیک حلقۀ دو برابر بلندتر اگر موبیوس را از وسط در امتداد طولش ببُرید، دو تکه نمیشود؛ |
|---|---|
| میگیرید.دو حلقۀ به هم گرهخوردهیکسوم پهنا ببُرید، .۲ = ۶ + ۱۲ − ۸ :. مثلاً مکعب۲ = وجهها+ یالها− برای هر چندوجهی بدون سوراخ: رأسهافرمول اویلر: |
مثال حلشده#
فرمول اویلر را برای مکعب بررسی کنید. : مسئله#
1. رأس (گوشه) دارد.۸ مکعب#
2. یال (لبه) دارد.۱۲#
وجه (رو) دارد۶ .3 .۲ = ۶ + ۱۲ − ۸ .4.
۲ = ۶ + ۱۲ − ۸ : جواب: درست است .
۲ = ۶ + ۱۲ − ۸ : جواب: درست است.
| اشتباههای رایج و واکنش شما | |
|---|---|
| اشتباه عضو | واکنش پیشنهادی |
| پیش از جلسه بخواهید یک بار تمرین کند و با کشیدن خط وسط بررسی کند کهنوار واقعاً یک رو دارد. نوار را بدون نیمدور چرخش میچسباند و یک حلقۀمعمولی میسازد. این اشتباه نیست، فرصت است! بگذارید جلوی جمع ببُرد؛ شگفتیهمینجاست. فقط باید نتیجه را درست بشمارد. پیشبینی میکند برش از وسط دو حلقه میدهد. بپرسید چه چیزی با کش دادن عوض نمیشود؟ تعداد سوراخها. میگوید لیوان و دونات چون «گرد»ند یکیاند. با یک مکعب واقعی (مثلاً تاس) بشمارند. یالها یا وجهها را در فرمول اویلر اشتباه میشمارد. راهنمایی بدون لو دادن جواب | |
|---|---|
| نوار را بدون نیمدور چرخش میچسباند و یک حلقۀمعمولی میسازد. | پیش از جلسه بخواهید یک بار تمرین کند و با کشیدن خط وسط بررسی کند کهنوار واقعاً یک رو دارد. |
| پیشبینی میکند برش از وسط دو حلقه میدهد. | این اشتباه نیست، فرصت است! بگذارید جلوی جمع ببُرد؛ شگفتیهمینجاست. فقط باید نتیجه را درست بشمارد. |
| میگوید لیوان و دونات چون «گرد»ند یکیاند. | بپرسید چه چیزی با کش دادن عوض نمیشود؟ تعداد سوراخها. |
| یالها یا وجهها را در فرمول اویلر اشتباه میشمارد. | با یک مکعب واقعی (مثلاً تاس) بشمارند. |
| راهنمایی بدون لو دادن جواب |
هر بار فقط یک راهنمایی بدهید و صبر کنید. اگر عضو پیش رفت، راهنمایی بعدی لازم نیست.
| پله | آنچه بگویید |
|---|---|
| ۱ راهنمایی | «اگر شکل از خمیر بود، بدون پاره کردن میشد یکی را به دیگری تبدیل کرد؟» |
| ۲ راهنمایی | «سوراخها را بشمار.» |
| ۳ راهنمایی | «با مداد از وسط نوار خط بکش و ببین کجا به نقطۀ شروع برمیگردی.» |
| معیارهای ارزیابی | |
|---|---|
| معیار | )۵ نمونهٔ خوب (امتیاز |
| (ویژهٔدرک مفهوم و دقت آزمایش پروژه) | قانونهای توپولوژی و ثابت ماندن تعداد سوراخها را درست توضیح میدهد، موبیوس را درستمیسازد و نتیجۀ برشها را دقیق میشمارد و تحلیل میکند. |
|---|---|
| نمایش زنده و پیوند با دنیای واقعی(ویژهٔ پروژه) | آزمایش را جلوی حاضران روشن اجرا میکند و دستکم یک کاربرد واقعی را قانعکننده توضیحمیدهد. |
| واضح بودن مطالب | حاضران همهٔ مطالب را متوجه میشوند. |
| قدرت صدا | صدا رسا و شنیدنی است و با محتوا هماهنگ تغییر میکند. |
| تماس چشمی | با همهٔ بخشهای حاضران ارتباط چشمی دارد. |
| راحتی | آرام و مطمئن صحبت میکند. |
| ژستها | حرکات دست و بدن به پیام کمک میکند. |
| جذاب بودن | توجه حاضران را از آغاز تا پایان نگه میدارد. |
| مدیریت زمان | ارائه در بازهٔ زمانی پروژه تمام میشود. |
)۱۹ یا بیشتر کامل میشود (قاعدهٔ۳ امتیاز میگیرد. پروژه با میانگین۱ تا۵ هر معیار با مقیاس.
| کلید خودآزمایی | |
|---|---|
| پرسش | پاسخ درست |
| پاسخ درست |
| لیوان دستهدار و دونات . کدام دو شکل از نگاه توپولوژی یکیاند؟۱ . لبه۱ سطح و۱ . نوار موبیوس چند سطح و چند لبه دارد؟۲ .یک حلقۀ دو برابر بلندتر میگیری …. اگر موبیوس را از وسط در امتداد طولش ببُری۳ فهرست بازبینی پیش از ارائه . | |
|---|---|
| کدام دو شکل از نگاه توپولوژی یکیاند؟۱. | لیوان دستهدار و دونات. |
| نوار موبیوس چند سطح و چند لبه دارد؟۲. | لبه۱ سطح و۱. |
| …. اگر موبیوس را از وسط در امتداد طولش ببُری۳ | یک حلقۀ دو برابر بلندتر میگیری. |
| فهرست بازبینی پیش از ارائه |
نوار موبیوس درست ساخته شده و یک رو بودنش نشان داده میشود☐.نتیجۀ دستکم یک برش درست پیشبینی یا شمرده میشود☐.مقایسۀ لیوان و دونات (یا مشابه) با شمردن سوراخها توضیح داده میشود☐.دستکم یک کاربرد واقعی گفته میشود☐.قیچی و چسب آماده است و استفاده از قیچی ایمن است☐.)۴ گزارش کتبی پیش از ارائه تأیید شدهاست (قاعدهٔ☐. دقیقه تمرین شده است۶ تا۴ ارائه در☐.
پیشنهاد: ایدۀ اجرا
به حاضران نوار کاغذی و قیچی بدهید تا همزمان با سخنران آزمایش کنند؛ زمان آن را در تمرین بسنجید.