پیوستها
پاسخگویی / مسئولیتپذیری در عمل#
کوچ به مراجع «اعتماد» دارد و او را در قبال پیشرفت در اندیشه، یادگیری یا «اقداماتش» بر پایهٔ «دستور جلسه» و اهداف خود مراجع، مسئول و پاسخگو نگه میدارد؛ آن هم از راه ساختارها و معیارهایی که از همان آغاز با همفکری طراحی و توافق شدهاند، و بدون ذرهای سرزنش یا قضاوت. کوچ به مراجع کمک میکند تا ساختارهای پاسخگویی را با این دیدگاه که «هر یک از ما مسئول رشد خود هستیم» برای خویشتن بسازد. پرسشهایی که پاسخگویی را پایهریزی میکنند عبارتاند از: «چه کاری انجام خواهی داد؟»، «تا چه زمانی؟» و «من چگونه از انجام آن باخبر شوم؟»
(همچنین نگاه کنید به: بررسی روند پیشرفت)
صحه گذاشتن و تأیید هویت#
کوچ «خویشتنِ حقیقی» مراجع را—همان وجودی که دست به اقدام میزند، به آگاهی میرسد یا اشتیاقی در سر دارد—عمیقاً حس میکند و آن را با کلمات بازگو مینماید.
(همچنین نگاه کنید به: قدردانی)
اقدامات#
(نگاه کنید به: پاسخگویی، طوفان فکری، جشن گرفتن، طراحی اقدامات، بازبینی اقدامات)
گوش دادن فعال#
کوچ گوش فرامیدهد تا جوهره و جانکلامِ پیام مراجع را در میان واژهها، سکوتها، لحن صدا، زبان بدن، احساسات و انرژی او دریابد؛ تا باورها و نگرانیهای پنهان، انگیزهها و تعهداتش را بشنود؛ و چشمانداز، ارزشها، اهداف و «هدف غاییِ» او را ادراک کند. کوچ «لای خطوط» را میخواند تا ناگفتههای مراجع را بشنود. کوچ بدون قضاوت و با «وارستگی و رهایی از دلبستگی»، بر «دستور جلسهٔ» مراجع تمرکز میکند؛ اندیشهها، خلاقیت و یادگیری مراجع را پیوند داده و بر پایهٔ آنها حرکت میکند؛ و او را به ابراز خویشتن و کاوش هدفمند تشویق مینماید.
(همچنین نگاه کنید به: چکیدهگویی، حضور کوچینگی، شهود، بازگویی به بیان دیگر، بازتاب دادن، خالصه کردن، برونریزی عاطفی)
کوچینگ پیشرفته#
از مراجع دعوت میکند تا به زندگی به چشم یک سفر بالندگی بنگرد، پتانسیل خلاق را در دل واقعیت کنونی ببیند، و معنا، هدف و درکی نیرومند از هویت خویشتن بیابد. این رویکرد بازتابدهندهٔ روانشناسی فراشخصی است؛ دانشی که اشتیاق مراجع برای چیزی فراتر از امور فردی، مادی و روزمره را به رسمیت میشناسد و به آن پاسخ میدهد، و حسی عمیقتر از اراده، مسئولیت فردی و خدمت به مقصودی بزرگتر از «خود» را اضافه میکند. این شیوه، تحولآفرین است نه معاملهای؛ بر کاوشگری تأکید دارد و سراسر وجود مراجع را در بر میگیرد—بزرگی و استعدادهایش، و نیز باورها و الگوهای محدودکنندهاش. کوچ به این فرایند اعتماد کامل دارد و از پرسیدن سوالاتی که مراجع را به انگیزهها و موانع پنهانش پیوند میدهد، هراسی به خود راه نمیدهد. این فرایندی توانمندساز است که به مراجع امکان میدهد پی ببرد کیست و از درونِ کانون وجود خویش عمل کند—کانونی که سرچشمهٔ عمیقترین ارزشها و ویژگیهای او، و زایندهٔ قدرت اصیل فردی، خلاقیت و خودشکوفایی است.
(همچنین نگاه کنید به: کوچینگ)
دستور جلسه / موضوع مراجع#
مراجع کانون تمرکز جلسهٔ کوچینگ را برمیگزیند و کوچ در سراسر جلسه با «وارستگی نسبت به نتیجه»، تمام توجه خود را به این موضوع معطوف میدارد. کوچ نگاه خود را بر «تصویر کلانِ» برنامهٔ کوچینگ یا «هدف غایی»، دستاوردهای دلخواه و «اقدامات» مورد توافق حفظ میکند. در یک کوچینگ استادانه، کوچ ممکن است مراجع را به چالش بکشد تا برای آشکار شدن مسئله، خواسته و موضوع واقعی، به لایههایی عمیقتر گام بگذارد.
(همچنین نگاه کنید به: مشارکت و همپیمانی)
توافقنامه#
کوچ و مراجع در آغاز راه، پیمان و پیوند کوچینگی خود را با هم طراحی میکنند و آن را پیوسته بازبینی مینمایند تا روشن شود مراجع در درازمدت از این رابطه چه میخواهد، آیا نیازهای مراجع با رویکرد و روشهای کوچ هماهنگی دارد یا نه، و مسئولیتهای هر یک از طرفین چیست. در آغاز، بسیار مهم است که مطمئن شویم مراجع ماهیت فرایند کوچینگ را میداند، این اختیار را دارد که به «درخواست» کوچ پاسخهای گوناگون بدهد، چهارچوب رفتارهای مناسب در این رابطه تعیین شدهاست، و پارامترهای مشخصی چون هماهنگیهای اجرایی، دستمزدها و زمانبندی جلسات به روشنی گفتگو شدهاند.
(همچنین نگاه کنید به: دستور جلسه، راهنماهای اخالقی، استانداردهای حرفهای)
پیمان#
(نگاه کنید به: توافقنامه)
تمثیل#
تمثیل میتواند دربردارندهٔ یک «استعاره» باشد یا چیزی را شبیه چیزی دیگر نشان دهد، اما پا را فراتر میگذارد و برای مجسم ساختن یک مفهوم یا فرایند، استدلال یا توضیحاتی را به آن میافزاید. تمثیل با مقایسهٔ یک موضوع پیچیده با پدیدهای آشنا به عنوان نمونه، به مراجع کمک میکند تا آن را سادهتر بفهمد و شباهتها و پیوندهایی را که چه بسا هرگز به آنها نیندیشیده بود بکاود. زیگموند فروید دربارهٔ تمثیلها میگوید: «آنها حس آسودگی و در خانه بودنِ بیشتری به آدمی میبخشند.» برای نمونه، تمثیلی که میتوانید به مراجع کمک کنید تا به آن برسد شاید چنین باشد: «میخواهم پیشنهاد مناقصهٔ بعدیام از بقیه متمایز باشد؛ مثل الماس بدرخشد، زیر ذرهبین ارزیابیها محکم بماند، در آنچه عرضه میکنم مثل آینه شفاف باشد، و همزمان بسته به آنچه خریدار میخواهد ببیند، ایدههای متفاوتی را بازتاب دهد.»
(همچنین نگاه کنید به: شفافسازی)
قدردانی#
کوچ آنچه را در وجود مراجع شایستهٔ ستایش میبیند با او در میان میگذارد؛ این کار میتواند باور به خود و اعتمادبهنفس مراجع را بالا ببرد و به او کمک کند خود را کاملتر بشناسد. قدردانی، جلوهای صمیمانه و راستین از «صحه گذاشتن» است.
بیان شفاف واقعیت#
کوچ رویدادی را که میبیند در حال رخ دادن است بازگو میکند؛ برای نمونه، اقدامی که مراجع انجام داده و اثری که بر او گذاشته است، تا بدین وسیله درستی آن تجربه تأیید شود یا بینشی تازه پدید آید.
(همچنین نگاه کنید به: بازتاب دادن/آینهواری، خالصه کردن)
اصالت#
کوچ باید با اصالت درونی خود راحت باشد. هنگامی که کوچ صادقانه اعتراف میکند نمیداند مسیر گفتگوی پیش رو باید به کجا برود، یا داستانی از چالشهای شخصی خود را بازگو میکند، مراجع واقعی و اصیل بودنِ کوچ را با تمام وجود حس مینماید و برای آسیبپذیر بودن و اعتراف به سختیها، تردیدها و ناکامیهای خود، احساس راحتی و آرامش بیشتری خواهد داشت.
آگاهی#
ورودیِ باکیفیت، مرتبط و بهدستآمده از درونِ خود فرد، که از راه ذهن، حواس و احساسات به دست میآید. آگاهی میتواند نسبت به خود، دیگران، اشیاء یا شرایط پیرامون باشد. رسالت کوچینگ، آسان کردنِ دسترسی مراجع به شناختی دقیق از خویشتن است؛ یعنی بالا بردن آگاهی در زمینههای مرتبط تا گنجایش او برای بالندگی و درخشش در عملکرد افزایش یابد. این امر به یادگیری عمیقتر، دستاوردهای بهتر و لذت بیشتر میانجامد. آگاهی همان بستری است که «مسئولیتپذیری»، خودباوری و انگیزهٔ درونی از دل آن جوانه میزنند.
(همچنین نگاه کنید به: هوش هیجانی)
حکمت جسمانی / خرد تن#
آگاهی از حسهایی که بر اثر فعالیت جسمی یا هیجانات در بدن پدید میآیند؛ حسهایی که فرد را به اقدام کردن رهنمون میشوند یا کنجکاوی او را دربارهٔ آنچه در درون مراجع میگذرد برمیانگیزند.
(همچنین نگاه کنید به: شهود)
چکیدهگویی و دریافت مغز سخن#
کوچ به مراجع کمک میکند جانکلام و عصارهٔ پیام خود را بی درنگ و بدون گرفتار شدن در شرح و تفصیلهای طولانی بیان کند. تسلط بر مهارت بنیادین «گوش دادن فعال»، کوچ را توانا میسازد تا شنیدههای خود از مراجع را به صورتی خلاصه و شفاف جمعبندی کند تا وضوح گفتوگو بیشتر شده و به پیش برود.
طوفان فکری#
کوچ پیشنهاد بررسی همزمان گزینهها را با مراجع در میان میگذارد، در حالی که هیچ تعصب یا «دلبستگی به ایدههای مطرحشده» ندارد. هر دو در این بارش فکری شریک میشوند. از آنجا که کوچ مراجع را به خلق ایدههای تازه تشویق میکند، این موقعیت فرصتی زرین برای پروبال دادن به خلاقیت و توانمندیِ مراجع است.
جشن گرفتن#
ایجاد فرصت و تشویق مراجع به اینکه دستاوردهایش را از آنِ خود بداند، شیرینیِ موفقیت را با گوشت و پوست خود لمس کند و توانمندیهایش را برای گامهای بعدی بستاید. این کار به او امکان میدهد موفقیتش را به معنای واقعی کلمه زندگی کند، نه آنکه سراسیمه از چالشی به چالشی دیگر بدود. جشن گرفتن، پادزهری قدرتمند برای فرسودگی شغلی است.
به چالش کشیدن#
کوچ مراجع را فرامیخواند تا پا را از دایرهٔ آسایش خود فراتر بگذارد و پیشفرضها، باورهای بازدارنده و «دیدگاههای» کهنه را به چالش بکشد تا بینشها و افقهای تازهای پیش چشمانش گشوده شوند. یک کوچ هنرمند میتواند بدون ذرهای قضاوت یا خردهگیری، مراجع را به چالش بکشد.
حمایت و باور قلبی#
کوچ پتانسیلهای نهفته در وجود مراجع را میبیند و قلباً باور دارد که او کاردان، کارآمد و توانمند است. کوچ باورهای محدودکنندهٔ درون خویش را مهار میسازد، قضاوتها را کنار میگذارد و باورهای محدودکنندهٔ مراجع را زیر نظر میگیرد و آنها را به بوتهٔ آزمون میکشد.
بررسی روند پیشرفت#
کوچ نگاه مراجع را به «دستور جلسه» و برنامهٔ کوچینگش معطوف نگاه میدارد؛ او را برای بینشها و آگاهیهای نویافته و کارهایی که پیش بردهاست «میستاید و ارج مینهد»، برای آنچه انجام نداده با نگاهی سازنده «به چالش میکشد»، و همواره آماده است تا معیارها و «اقدامات» را در صورت نیاز بازتنظیم کند. کوچ توانایی ارزیابی و بازخورد دادن به خود را در مراجع پرورش میدهد.
(همچنین نگاه کنید به: پاسخگویی، بازخورد کوچینگی، برنامهریزی)
شفافسازی#
کوچ جوهره و چکیدهٔ آنچه گفته و شنیده شده را با بیانی کوتاه بازگو میکند و هر آنچه را با شهود خویش از احساسات، ناهماهنگی در کلام یا جلوههای چهره و تنِ مراجع دریافته، به آن میافزاید تا برای مراجع روشنی و بصیرت پدید آید. شفافسازی ابزاری است تا کوچ مطمئن شود پیام مراجع را عمیقاً شنیده و دریافته است؛ مانند: «اینطور به نظر میرسد که… برای شما چگونه است؟» کوچی با شهودی سرشار، در چنین لحظاتی اغلب این پاسخ را میشنود: «دقیقاً همین است!»
(همچنین نگاه کنید به: بازگویی به بیان دیگر، بازتاب دادن/آینهواری، خالصه کردن)
تخلیه ذهن#
(نگاه کنید به: برونریزی عاطفی)
پرسشهای بسته#
هر پرسشی که بشود پاسخش را تنها با یک «بله» یا «خیر» ساده داد.
(همچنین نگاه کنید به: پرسشهای باز، پرسشگری قدرتمند)
کوچینگ#
همراهی و یاری رساندن به انسانها برای بالندگی خود و ارتقای عملکردشان، شفاف ساختن «هدف غایی» و چشمانداز، رسیدن به اهداف و شکوفا کردن پتانسیلهایشان. در کوچینگ، «آگاهی» و «مسئولیتپذیری» از راه پرسشگری، کاوش هدفمند و درک درونی افزایش مییابد. تمرکز کوچینگ بر حال و آینده است، شراکتی تمامعیار میان کوچ و مراجع به شمار میرود، و مراجع را انسانی کامل (نه شکسته یا نیازمند تعمیر)، کاردان و توانا در یافتن پاسخهای خود میداند.
(همچنین نگاه کنید به: کوچینگ پیشرفته، ذهنیت کوچینگی)
کوچینگ رها ساختن پتانسیل افراد برای رساندن عملکردشان به اوج است؛ کمک به یادگیری آنهاست، نه آموختنِ دستوری به آنها.
تعریف فدراسیون بینالمللی کوچینگ از کوچینگ: «شراکت با مراجعان در فرایندی تفکربرانگیز و خلاق که به آنها الهام میبخشد تا پتانسیلهای فردی و حرفهای خود را به بیشترین اندازه برسانند.»
بازخورد کوچینگی#
کوچ فضایی میآفریند تا مراجع خود بازخورد درونیاش را نمایان سازد؛ تمرکز بر هدف است نه بر مانع، تا پارازیتها و موانع رنگ ببازند، یادگیری و بینشهای تازه سر برآورند و پتانسیلهای حقیقی مجال بروز یابند. بازخورد اثرگذار— چه از سوی خود مراجع باشد و چه حاصل مشاهدات کوچ—او را قادر میسازد تا برجستهترین توانمندیها و مهمترین زمینههای یادگیری و رشد خود را بازشناسد.
ذهنیت کوچینگی#
کوچ بر این باور استوار است که مراجع توانا، چارهاندیش و سرشار از پتانسیل است. باور داشتن به ظرفیتهای خفتهٔ یک انسان، خودباوری و انگیزهٔ درونی را در او بیدار میکند و به او پروبال میدهد تا شکوفا شود. با چنین نگرشی، میتوانید او را کوچ کنید تا خود دست به انتخابهای سرنوشتساز بزند و از عملکرد و دستاوردهایش لذت ببرد.
حضور کوچینگی#
برای پیوند زدن رابطهای عمیق، زنده و خودجوش با مراجع، کوچ باید هوشیاریِ کامل و انعطافپذیری داشته باشد. این شیوه پذیرای «ندانستن» بودن، خطرپذیری و آزمودن راههای نو است. کوچ باید با آرامش و استواری بتواند «زاویههای دید» را تغییر دهد، با احساسات خروشان روبهرو شود (بیآنکه در گرداب آنها غرق گردد)، به «شهود» خود تکیه کند و با به کار بردن شوخطبعی و طنز، سبکی و شادابی را به جریان اندازد. حضورِ تمامعیار در کنار مراجع، والاترین هنر و شایستگی اصلی در کوچینگ است.
(همچنین نگاه کنید به: رقصیدن در لحظه)
مرامنامه اخلاقی#
(نگاه کنید به: راهنماهای اخالقی)
مشاوره#
توصیه و راهکار دادن و راهنمایی کردن دیگران.
پیمانبستن و قرارداد#
(نگاه کنید به: توافقنامه)
روانمشاوره / مشاوره حمایتی#
پشتیبانی فردی با تمرکز بر گرهگشایی از مسائل و بحرانها.
رقصیدن در لحظه#
کوچ با هوشیاری تمام در اکنون و اینجا حضور دارد و با ریتم، مسیر و جریان حرکت مراجع پیش میرود؛ دگرگونیهای انرژی را زیر نظر میگیرد و از دل هر ثانیه، آگاهی تازهای برای خود و مراجع میآفریند.
اعلام رسمی و قاطعانه#
کوچ فضا و بستری میآفریند تا مراجع تعهدی استوار برای اقدامی کارساز بپذیرد؛ اقدامی که دستیابی به آیندهٔ آرمانی را رقم خواهد زد. این مرتبه بسیار فراتر از گفتنِ یک «بله، انجامش میدهم…» ساده است. برای نمونه: «از همین دم رسماً اعلام میکنم که سبک رهبری نوینی را در پیش خواهم گرفت که با چشمانداز درونیام از انسانی که در حال تبدیل شدن به آن هستم، همخوانی کامل دارد.»
(همچنین نگاه کنید به: شاهد و ناظر بودن)
تعمیق یادگیری#
کوچ به مراجع یاری میرساند تا درسهای نهفته در اقدامهای گذشته یا نگرشهای کنونی را بیرون بکشد و زمینهساز اقداماتی نو شود. کوچ میتواند از مراجع دعوت کند که در همان جلسه و در کنار یکدیگر دست به کار شود («همین حالا انجامش بده»)، و بیدرنگ از موفقیتِ آن حرکت یا درسهای بهدستآمده پشتیبانی کرده و آن را «جشن بگیرد».
طراحی اقدامات#
کوچ به مراجع کمک میکند تا ایدهها و راهحلهای گوناگون مرتبط با «موضوع و اهدافش» را بکاود و دست به طراحی اقداماتی مشخص و تعهدآور بزند که او را به سوی هدفش پیش میبرند.
(همچنین نگاه کنید به: پاسخگویی، طوفان فکری، جشن گرفتن، بازبینی اقدامات)
ارتباط مستقیم و بیپرده#
کوچ با به کار بردن واژگانی سنجیده و محترمانه که با سبک یادگیری مراجع همخوانی دارد، «دیدگاهها»، اندیشهها، «شهود» و بازخوردهای تازه را با کمال «وارستگی و رهایی از دلبستگی» به اشتراک میگذارد و نظرات مراجع را نیز جویا میشود تا خودآگاهی او شکوفا شده و مسیر اهدافش هموار گردد. ارتباط مستقیم تنها زمانی اثرگذار است که بدون برانگیختن حس رنجش یا مقاومت در مراجع ادا شود.
(همچنین نگاه کنید به: تمثیل، استعاره، بازتعریف و چارچوببندی نو)
بر هم زدن الگوهای فرسوده#
یافتن راهی برای در هم شکستن الگوهای کهنهای که مراجع در پی رها شدن از دست آنهاست. این گره میتواند یک رفتار عملی باشد (مانند فریاد کشیدن بر سر کارکنان) یا یک شیوهٔ اندیشیدنِ نادرست (مانند باور به اینکه «من باید بینقص و کامل باشم»).
پرسشگری مؤثر#
(نگاه کنید به: پرسشگری قدرتمند)
در جسم متبلور ساختن#
بهرهگیری از وضعیت تن و فیزیک بدن برای پایدار کردن یک تعهد یا تعمیق یک تجربه و فهم درونی؛ برای نمونه، ایستادن با صلابتِ یک سخنران مقتدر در زمان تمرین برای تبدیل شدن به ارائهدهندهای اثرگذار، به جای تنها سخن گفتن دربارهٔ آن.
هوش هیجانی#
کوچینگ، تجلی هوش هیجانی در عمل است. این واژه را دانیل گلمن در کتابی به همین نام بر سر زبانها انداخت. هوش هیجانی گسترهای از توانمندیهای احساسی، اجتماعی و فردی است که بر میزان توانایی ما در سازگاری با فشارها و نیازهای زندگی اثر میگذارد. میتوان آن را به مهارتهای گوناگونی بخش کرد که هر یک بر شیوهٔ رویارویی ما با کارها و روابطمان سایه میافکنند. کوچینگ در پی پرورش و به کار بستن همین هوش است. همهٔ دگرگونیها از درون ریشه میگیرند. گسترش هوش هیجانی، «خودآگاهیِ» ما را زیرورو میکند، ما را در مدیریت خویشتن تواناتر میسازد و شناختمان از دیگران را عمیقتر میکند؛ و بدین ترتیب، اثربخشیِ مثبت ما را افزون کرده و «مسئولیتپذیری» را به اوج میرساند.
گوش دادن سرشار از تعهد#
(نگاه کنید به: گوش دادن فعال)
راهنماهای اخلاقی#
کوچ تعهداتی اخلاقی در برابر مراجع دارد و باید مجموعهای از اصول اخلاقی را بشناسد، بازگو کند و به آنها پایبند بماند؛ مانند مرامنامهٔ اخلاقی و استانداردهای حرفهای ICF.
(همچنین نگاه کنید به: استانداردهای رفتاری)
ارزیابی#
سنجش یا برآورد دستاوردهای کوچینگ از نگاه ارزش افزوده؛ چه از دید کیفی (دگرگونیهای رفتاری) و چه از دید کمی (اثربخشی مالی و سودآوری).
بازخورد#
(نگاه کنید به: بازخورد کوچینگی)
تمرکز#
(نگاه کنید به: حفظ تمرکز)
هدفگذاری#
کوچ و مراجع بر سر دستاورد دلخواه از فرایند کوچینگ به توافق میرسند؛ برای نمونه: «میخواهم برنامهای کارآمد بریزم تا هر روز نیم ساعت زودتر به محل کار برسم.» این چهارچوب، کوچ را توانا میسازد تا در زمان در دسترس، گفتگو را به بهترین شکل پیش ببرد تا بیشترین خدمت به مراجع صورت گیرد.
(همچنین نگاه کنید به: فصل۱۰، «G: هدفگذاری»)
گرملین / دیوِ بازدارنده درون#
تجسم عینی باوری پنهان که راه پیشرفت ما را سد میکند. در نگاه کوچینگ، این باورها روزگاری برای در امان نگاه داشتنِ ما پدید آمدهاند و ما با خودآگاه شدن نسبت به آنها میتوانیم برگزینیم که چه اثری بر زندگیمان بگذارند. کتاب «رام کردن گرملین درون» نوشتهٔ ریک کارسون اثری خواندنی برای رهایی از این ترمزهای درونی است.
ندای درون / حس غریزی#
(نگاه کنید به: شهود)
حفظ تمرکز#
کوچ انرژی و توجه مراجع را در مسیر دستاوردهای دلخواهش متمرکز نگاه میدارد.
(همچنین نگاه کنید به: دستور جلسه)
نگه داشتن فضا و بستر امن#
کوچ استاد فضایی سرشار از پویایی را برای مراجع ارج مینهد و به او اجازه میدهد با آسودگی خاطر و بی هیچ پردهپوشی، عواطف، تردیدها، ترسها و باورهای محدودکنندهٔ خود را بدون هراس از قضاوت شدن یا واکنش تند ابراز کند.
بازی درونی#
در دههٔ ۱۹۷۰، تیموتی گالوی، مربی برجستهٔ تنیس، مفاهیمی را آفرید که پایهگذار دانش کوچینگ شدند؛ از جمله اهمیت آگاهی از موانع درونی (افکار، احساسات و واکنشهای جسمی که بیشتر دستپخت ذهن خودمان هستند). گالوی پی برد که با اوج گرفتن آگاهی، پارازیتهای برهمزنندهٔ عملکرد فروکش میکنند. او این رابطه را چنین فرمولبندی کرد: «عملکرد ما برابر است با پتانسیل منهای پارازیتهای درونی» یا p =P − p =iP = p - iP −i. شهود
دسترسی مستقیم و اعتماد به شناخت درونی یا «حس ششم»، و پذیرش خطر برای بازگو کردن آنچه از درون دریافت میشود.
(همچنین نگاه کنید به: وارستگی و رهایی از دلبستگی)
گوش سپردن به پتانسیلها#
کوچ بر شایستگیها و تواناییهای مراجع تکیه میکند و باور دارد که او کاردان، مبتکر و سرشار از پتانسیل است؛ به جای آنکه مراجع را به چشم یک دردسر بنگرد یا او را فردی درمانده در کلافِ مشکلات ببیند.
گوش دادن با دل و جان#
کوچ به نشانههای غیرکلامی همچون لحن صدا، چینش کلمات، حالات چهره و حرکات تن گوش میسپارد. هنگامی که ما در مدار احساسات و معنای درونی (قصد و نیتِ نهفته) سراپا گوش میشویم، زبان بدن و خطوط چهرهمان این حضور را به تصویر میکشند و گوینده را برمیانگیزند تا سفرهٔ دل را پیش رویمان بگشاید.
گوش دادن#
(نگاه کنید به: گوش دادن فعال)
دیدار با مراجع در همان نقطهای که ایستاده است#
کوچ وضعیت مراجع را با تمام وجود درک میکند، برای جایگاه کنونی او ارزش قائل است و هرگز تلاش نمیکند او را به جایگاهی دیگر بکشاند. کوچ به زبان مراجع و با واژگانِ جهانِ فکری او سخن میگوید.
منتورینگ#
به اشتراک گذاشتن تجربیات، دانش تخصصی و ارائهٔ راهنمایی.
استعاره#
آوردن نمادها و تصاویر ذهنی—چیزی کنایی و نه لغوی—به مراجع کمک میکند تا عواطف و پیوندهایی را از بستری آشنا بیرون بکشد و از آنها تصویری بسازد برای آنچه در قالب واژهها نمیگنجد یا هنوز بر او تاریک است. هنگامی که کوچها از استعاره بهره میبرند، تنها نمیپرسند که یک چیز شبیه چه چیزی است، بلکه گامی فراتر میگذارند و مراجع را دعوت میکنند تا مجسم سازد که آن پدیده عیناً همان چیز دیگر است (Y =YX = YX =X؛ مانند: «هنگام سخنرانی، من الماسِ درخشان صحنه خواهم بود—پیام من مثل بلور شفاف خواهد بود»).
(همچنین نگاه کنید به: تمثیل، شفافسازی)
نگرش و ذهنیت#
(نگاه کنید به: ذهنیت کوچینگی)
آینهواری#
(نگاه کنید به: بازتاب دادن)
پیش بردن مراجع#
کوچ میتواند به روشهای فراوانی مراجع را به پیش براند؛ از جمله با چکیدهگویی، بازگرداندن تمرکز به هدف، همراهی در طراحی اقدامات و پیش کشیدن یک «درخواست».
(همچنین نگاه کنید به: طوفان فکری، به چالش کشیدن، هدفگذاری، زاویههای دید، برونریزی عاطفی)
انالپی یا برنامهریزی عصبی-کلامی#
الگویی از ارتباطات میانفردی که بر پیوند میان رفتارهای موفقیتآمیز و تجربیات ذهنی (بهویژه الگوهای اندیشه) تمرکز دارد و در دههٔ ۱۹۷۰ به دست ریچارد بندلر و جان گریندر پایهگذاری شد.
وارستگی و رهایی از دلبستگی#
کوچ همواره در مسیر اهداف و خواستههای مراجع گام برمیدارد و هیچ تعصبی بر نتیجه یا اصراری بر تحمیل دیدگاه خود ندارد.
(همچنین نگاه کنید به: مشارکت و همپیمانی)
پرسشهای باز#
پرسشهایی ژرف و گشوده که افقهای فکری را باز میکنند؛ مانند «واقعاً چه میخواهی؟» یا «چه راههای دیگری پیش رو داری؟»، که بینش و شفافیت میآفرینند.
(همچنین نگاه کنید به: پرسشهای بسته، پرسشگری قدرتمند)
بازگویی به بیان دیگر#
کوچ سخنان مراجع را با اندکی تغییر در کلمات—بیآنکه معنای بنیادین دگرگون شود—تکرار میکند تا نشان دهد گوش به پیام او سپرده است، گفتههایش را تأیید نماید و به مراجع امکان دهد تا حرفهایش را دوباره بشنود و در صورت نیاز آنها را بازآرایی کند.
(همچنین نگاه کنید به: شفافسازی، بازتاب دادن/آینهواری، خالصه کردن)
مشارکت و همپیمانی#
کوچ پاسداری میکند تا پیوندِ میان او و مراجع رابطهای میان دو انسان همتراز باشد؛ به این معنا که در زمان کوچینگ دوشادوش او گام بردارد، نه آنکه فرسنگها جلوتر بدود یا رو در رویش بایستد.
(همچنین نگاه کنید به: دستور جلسه، رقصیدن در لحظه، وارستگی و رهایی از دلبستگی)
اجازه گرفتن#
با پرسیدن اینکه آیا مراجع مایل است در موضوعات حساس، خصوصی یا ناشناخته کوچ شود، یا پیش از بازگو کردن یک حقیقت تلخ یا ندای شهودی، کوچ پناهگاهی امن پدید میآورد، حس «اعتماد» را مینشاند و مطمئن میشود که جریان کوچینگ در مدار همپیمانی پیش میرود.
زاویههای دید#
کوچ دیدگاههای دیگری را به میان میآورد تا افق نگاه مراجع بازتر شود؛ مجالی پدید میآید تا مراجع زاویهٔ دید کنونی خود را بسنجد و مشتاق شود به جایگاهی غنیتر با فرصتهایی تازه پا بگذارد.
(همچنین نگاه کنید به: حکمت جسمانی، بازتعریف و چارچوببندی نو)
برنامهریزی#
کوچ برنامهای یکپارچه میریزد که همهٔ ابعاد وجود مراجع را در بر میگیرد؛ برنامهای در پیوند با اهداف، دغدغهها و نقاط کلیدی یادگیری او، با مقصدهایی سنجشپذیر، دستیافتنی، انگیزهبخش و دارای زمانبندیِ روشن، که توانایی پیش بردن مراجع به سوی فرجام دلخواهش را دارند.
(همچنین نگاه کنید به: هدفگذاری)
پرسشگری قدرتمند#
کوچ ابتدا با پرسشهایی فراگیر توجه، اندیشه و مشاهده را برمیانگیزد و سپس با پرسشهایی دقیقتر، وضوح و تمرکز را ژرفا میبخشد تا کشف، بینش، یادگیریِ نو، تعهد و عمل به بار آید. پرسشگری قدرتمند، نشانگر کنجکاوی و گوش دادن فعال است، با رهایی از پیشداوری در پی خواستههای مراجع میرود، پیشفرضها را به چالش میکشد و بدون کوچکترین بار ملامت یا سرزنش جاری میشود.
حضور#
(نگاه کنید به: حضور کوچینگی)
استانداردهای حرفهای#
کوچها باید همواره رفتاری برازنده و حرفهای پیشه کنند و استانداردهای شایسته را به نمایش بگذارند؛ مانند منشورهای اخلاقی و رفتاری ICF.
(همچنین نگاه کنید به: راهنماهای اخالقی)
رواندرمانی#
حمایتی درمانی که به ریشهیابی گرهها و آسیبهای گذشته—بهویژه پیشینهٔ عاطفی—میپردازد. کوچها باید تفاوت روشن کوچینگ و رواندرمانی را به مراجع نشان دهند و در صورت لزوم، او را به یک رواندرمانگر حرفهای معرفی نمایند.
هدف غایی / معنا و چرایی#
چراییِ بنیادینی که انسان بر پایهٔ آن دست به عمل میزند، درست به اندازهٔ «چگونگی» و «چیستیِ» کارها اهمیت دارد و یگانهکننده و هماهنگکنندهٔ دگرگونیهای واقعی در زندگی است.
پرسشگری#
(نگاه کنید به: پرسشگری قدرتمند)
بازتاب دادن / آینهواری#
کوچ چکیدهای از آنچه را از مراجع شنیدهاست با بهرهگیری از دقیقترین واژگان خودِ مراجع بازگو میکند. این بازتاب به کوچ امکان میدهد درستیِ دریافتش را بسنجد و به مراجع این فرصت را میبخشد تا کلام خود را پژواکیافته بشنود و پیامش را شفافتر کند.
(همچنین نگاه کنید به: شفافسازی، بازگویی به بیان دیگر، خالصه کردن)
بازتعریف و چارچوببندی نو#
کوچ به مراجع کمک میکند تا موضوعات را از زاویهای تازه ببیند. برای نمونه: «خب، یک راه این است که خودت را قربانی این شرایط بدانی؛ اما راه دیگر برای دیدن ماجرا شاید این باشد که…»
(همچنین نگاه کنید به: شفافسازی)
بازگویی مجدد#
(نگاه کنید به: بازتاب دادن/آینهواری)
درخواست#
کوچ مراجع را به برداشتن گامی مشخص فرامیخواند؛ مانند: «مایلم کار فلان را تا تاریخ بهمان به سرانجام برسانی.» در اینجا مراجع این آزادی را دارد که بگوید «بله، انجامش میدهم»، «نه، انجام نمیدهم»، یا پیشنهادی متقابل پیش بگذارد. شیوهٔ پاسخ به این درخواستها معمولاً در همان «توافقنامهٔ» نخستین معین میشود.
(همچنین نگاه کنید به: پیش بردن مراجع)
مسئولیتپذیری#
انتخابی درونی برای پذیرش مالکیت کارها و تعهد به عمل. این گوهر را نمیتوان از بیرون به کسی تحمیل کرد؛ باید از دل برآید. هدف بنیادین کوچینگ، برافروختن شعلهٔ «آگاهی» و مسئولیتپذیری برای اوج گرفتن انسانها و کاراییِ آنهاست. ارتقای مسئولیتپذیری، پتانسیلها، اعتمادبهنفس و انگیزهٔ درونی را تقویت میکند و پایهای است که یگانگی فردی، خودباوری و حس مالکیت از آن سرچشمه میگیرند.
(همچنین نگاه کنید به: هوش هیجانی)
بازبینی اقدامات#
کوچ به مراجع یاری میرساند تا یادگیری و هوشیاریاش را وسعت بخشد، موانع احتمالی را بشناسد و برای دستیابی به مقصود، حمایتها و چالشهای تازهای دریافت دارد. یادگیریِ در عمل، از دل بازبینیِ کارها و نتایجشان زاده میشود. اگر نتایج با آنچه چشمداشت میرفت همخوان نبود، کوچ ممکن است مراجع را به چالش بکشد تا ببیند آیا میان آنچه بر زبان میآورد و آنچه در میدان عمل پیاده میکند، فاصلهای افتاده است یا خیر. اینجا سخن از سرزنش نیست؛ هدف دیدن صادقانه و بیپردهٔ واقعیت اکنون است.
(همچنین نگاه کنید به: پاسخگویی، جشن گرفتن، تعمیق یادگیری، طراحی اقدامات)
استانداردهای رفتاری#
(نگاه کنید به: استانداردهای حرفهای)
خیالپردازی ساختاریافته / استراتژیک#
کوچ مراجع را برمیانگیزد تا چشماندازی شکوهمند و الهامبخش از آینده در ذهن نقش بزند؛ چشماندازی که او را برای رسیدن به رضایت و شکوفایی درونی به حرکت وادارد.
(همچنین نگاه کنید به: هدفگذاری)
خلاصه کردن#
بازگویی کلام مراجع به شکلی کوتاهتر—بیآنکه روح پیام دستخوش دگرگونی شود—نشان میدهد کوچ ششدانگ به سخنان او گوش سپرده است. این کار به مراجع رخصت میدهد تا گفتههایش را از نو مرور کند و در صورت نیاز آنها را بیاراید، بر درستیِ ادراکاتش مهر تأیید بزند و به کوچ این اجازه را میدهد که هرگاه مراجع سخن به درازا کشید یا مکرر گفت، محترمانه کلام را جمع کند.
(همچنین نگاه کنید به: شفافسازی، بازگویی به بیان دیگر، بازتاب دادن/آینهواری)
کوچینگ سیستمی#
کوچ همهٔ اجزای سیستم حاکم بر جهانِ مراجع را به رسمیت میشناسد، آنها را میسنجد و میانشان پیوند میزند. این مجموعه نه تنها دینامیکهای انسانی، بلکه جریانهای کاری، سلسلهمراتب سازمانی، بخشهای گوناگون درگیر، عوامل زمینهساز و الگوهای جاری در کل سیستم را نیز شامل میشود. کوچینگ سیستمی برای مراجعی که با عناصری بیرون از دایرهٔ مهار خود دستبهگریبان است، بسیار گرهگشا و نیروبخش خواهد بود.
(همچنین نگاه کنید به: رویکرد کلنگر سیستمی)
درمان#
(نگاه کنید به: رواندرمانی)
اعتماد#
بنای کوچینگ بر پیوندِ عمیق و سرشار از اعتمادی استوار است که بر صمیمیت، احترام متقابل و توجه قلبی به بالندگی و آیندهٔ مراجع تکیه دارد. آفرینش چنین رابطهٔ امنی نیازمند فضایی پر از حمایت، توافقنامههای شفاف، صداقت، یکرنگی و درستی در رفتار است.
(همچنین نگاه کنید به: اصالت، حمایت و باور قلبی، اجازه گرفتن)
ارزشها#
اصول راهنمایی که آنها را عزیزتر از جان میدارید و پایبندشان هستید. شناخت و درک ارزشهای بنیادین مراجع، سنگبنای رابطهٔ کوچینگی است. کوچ میتواند به مراجع کمک کند تا با ابراز ارزشهایش و تلاش برای زیستن آنها در زندگی هرروزه، شور، درخشش و تندرستی را به خود هدیه دهد؛ برای نمونه با این پرسش: «چگونه میتوانی ارزش صداقت را در کار روزمرهات جاری کنی؟»
برونریزی عاطفی#
کوچ به مراجع مجال میدهد تا غبار هیجانات انباشته را بدون ترس از قضاوت و با وارستگیِ کامل فرو نشاند تا بتواند با خاطری آسوده گام به مرحلهٔ بعد بگذارد. کوچ از حرفهای ردوبدل شده در این لحظات برای شروع گفتگوی کوچینگ استفاده نمیکند؛ فرایند کوچینگ پس از آرام شدنِ این توفان عاطفی از سر گرفته میشود.
تصویرسازی چشمانداز#
فرایندی که در آن کوچ به مراجع کمک میکند تا آنچه را در آرزویش دارد، چنان تجسم کند که گویی هماکنون به راستی رخ داده و به بار نشسته است. ساختن تصویری ملموس و زنده که مراجع بتواند آن را به عنوان «آیندهٔ دلخواه» ببیند، نخستین گام برای به جریان انداختن نیروی محرکهای است که او را به مقصد میرساند.
رویکرد کلنگر سیستمی#
پیوند ناگسستنی میان انسانها، فرایندها، سازمانها و جامعه را به رسمیت میشناسد و با پتانسیلهای پنهان درون سیستم پیوندی پویا برقرار میکند.
شاهد و ناظر بودن#
کوچ شاهدی بیطرف، خنثی و بدون قضاوت در زندگی مراجع است؛ حضوری زلال که بستری امن میآفریند تا خلاقیت بشکفد و پیوند با ارزشها و رؤیاها از نو جان بگیرد.